Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2020-01-31 15:49:42

Samoloty F-35A dla Sił Zbrojnych RP zamówione

     W Dęblinie, w obecności m.in.: Prezydenta RP Andrzeja Dudy, premiera Mateusza Morawieckiego i ambasador USA w Polsce Georgette Mosbacher, 31 stycznia br. minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak podpisał umowę międzyrządową LOA (Letter of Offer and Acceptance) ze Stanami Zjednoczonymi o wartości 4,6 mld USD (ok. 17,5 mld PLN) na zakup dla Sił Powietrznych RP 32 egzemplarzy wielozadaniowych samolotów bojowych F-35A Lightning II produkowanych przez amerykański koncern Lockheed Martin. Z uwzględnieniem podatku VAT, który będzie należało odprowadzić do polskiego Urzędu Skarbowego z chwilą dostawy zamówionego sprzętu na terytorium RP, wartość brutto umowy (na dzień podpisania) wynosi 20,7 mld PLN. Podana cena obejmuje m.in. koszty: samolotów z silnikami Pratt & Whitnej F135, jednego silnika zapasowego, sprzętu dodatkowego, pakietu logistycznego oraz pakietu szkoleniowego.

F-35A fot. LM

Do tej pory samoloty F-35 zostały zamówione przez łącznie 13 państw (licząc z Polską). Jednym z ich użytkowników jest Japonia. Fot. Lockheed Martin.

Umowa

  Zgodnie z podpisaną dzisiaj umową dostawy samolotów planuje się zrealizować w latach 2024-2030. Jak wyjaśnił redakcji rzecznik prasowy Inspektoratu Uzbrojenia mjr Krzysztof Płatek „roczne dostawy będą zawierały się w przedziale 4-6 egzemplarzy. Pierwsze 6 samolotów czasowo zostanie rozmieszczonych w latach 2024-2025 w jednej z baz lotniczych na terytorium Stanów Zjednoczonych z przeznaczeniem do szkolenia personelu latającego i technicznego Sił Powietrznych RP. Przylot pierwszych samolotów do kraju przewidywany jest na przełomie 2025 i 2026 roku. Cena jednostkowa samolotu F-35A (wraz z silnikiem) wynosi 87,3 mln USD netto”.

  Oznacza to, że za same samoloty i silniki do nich Polska zapłaci łącznie ok. 2,8 mld USD, czyli ok. 61% łącznej wartości umowy. Pozostałe 1,8 mld USD (39%), poza opłatą administracyjną wynikającą z procedury FMS (Foreign Military Sales), przypadnie na inne elementy objęte kontraktem, w tym m.in.:

  • sprzęt do obsługi naziemnej samolotów oraz wyposażenie pilotów;
  • naziemny system szkoleniowy przeznaczony do wyposażenia baz lotniczych, w tym Zintegrowane Centrum Szkoleniowe i 8 symulatorów misji (Full Mission Simulator);
  • pełne wsparcie logistyczne samolotów oraz pozostałego sprzętu w ramach systemu Global Support Solution (GSS) do 2030 roku;
  • informatyczny system zarządzania eksploatacją samolotów F-35A;
  • przeszkolenie 24 pilotów (w tym do poziomu instruktora) oraz 90 osób personelu technicznego w Stanach Zjednoczonych”.

  Major Płatek powiedział także, że „umowa ma charakter kompleksowy i obejmuje całość sprzętu niezbędnego do zabezpieczenia eksploatacji zakupionych samolotów. Kwestie gwarancji na pozyskiwany sprzęt uregulowane są zgodnie ze standardowymi rozwiązaniami obowiązującymi w umowach zawieranych w ramach procedury Foreign Military Sales, tzw. Standard Terms and Conditions. Kontrakt nie przewiduje zamówienia opcjonalnego i będzie finansowany ze środków budżetowych resortu obrony narodowej”, przy czym realizację płatności zaplanowano na lata 2020-2030. Zapewne więc jeszcze w tym roku z budżetu MON wypłacona zostanie zaliczka na poczet realizacji zamówienia.  

  Planowane do pozyskania "Zintegrowane Centrum Szkoleniowe z 8 symulatorami misji", ma być w praktyce dwoma mogącymi pracować odrębnie systemami szkoleniowymi, każdy z 4 stanowiskami symulacyjnymi. Ich koszt z pewnością stanowi istotną część łącznej wartości umowy. 

  Nie powiedziano tego wprost, ale wszystko wskazuje na to, że zawarty kontrakt nie obejmuje swoim zakresem zakupu uzbrojenia dla F-35A. Jak wyjaśnił rzecznik Inspektoratu Uzbrojenia zazwyczaj w przypadku zakupów dokonywanych zgodnie z amerykańską procedurą FMS osobno kupuje się platformę powietrzną i osobno uzbrojenie do niej. Jeśli nawet uzbrojenie pozyskiwane jest razem z platformą, to są to niewielkie ilości, mające umożliwić zamawiającemu jedynie weryfikację poprawnej integracji tego uzbrojenia z platformą.  

  Wspomniane powyżej przeszkolenie pilotów i personelu technicznego w Stanach Zjednoczonym zostało wyceniono na 35 mln USD. Koszt ten został ujęty w łącznej cenie umowy i od tej kwoty nie będzie naliczany podatek VAT. Pozostały personel nięzbędny do wykorzystania samolotów F-35 ma zostać wyszkolony w kraju w oparciu o zakupiony naziemny system szkoleniowy oraz instruktorów wyszkolonych w USA.

  Jeśli chodzi o same zamówione samoloty F-35A, to jak informuje Inspektorat Uzbrojenia „zostaną one dostarczone w konfiguracji standardowej dla wszystkich użytkowników odbierających dostawy z serii produkcyjnych planowanych na lata 2024-2030. Będą wyposażone w najnowszy wariant oprogramowania w wersji Block 4. Umowa obejmuje pakiet modernizacyjny, zgodnie z którym na samolotach dostarczonych w ramach wcześniejszych transzy zaimplementowane zostaną wprowadzone później, w trakcie trwania umowy, przez producenta modyfikacje. Dodatkowo, zgodnie z wymaganiami Sił Powietrznych, samoloty zostaną wyposażone w spadochrony hamujące”.

  Osiągnięcie wstępnej gotowości operacyjnej (IOC) polskich F-35A ma być możliwe po dostarczeniu do kraju co najmniej połowy eskadry samolotów (8 szt.), przeszkoleniu niezbędnej liczby pilotów i personelu naziemnego odpowiedzialnego za eksploatację statków powietrznych, a także doposażeniu statków powietrznych w niezbędne części zamienne i materiały eksploatacyjne.

F-35A fot. LM

Zakupione przez Polskę samoloty F-35A podobnie jak maszyny zamówione przez Norwegię mają zostać wyposażone w spadochrony hamujące, skracające drogę lądowania, co w szczególności przydaje się w warunkach zimowych. Fot. Lockheed Martin.

Postępowanie i offset

 Przejdźmy do trybu postępowania na podstawie którego zawarto dzisiejszą umowę. Z informacji które redakcja otrzymała od rzecznika prasowego Inspektoratu Uzbrojenia wynika, że postępowanie przeprowadzono „na podstawie  Decyzji nr 141/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 lipca 2017 roku w sprawie systemu pozyskiwania, eksploatacji i wycofywania sprzętu wojskowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w oparciu o niejawną decyzję Ministra Obrony Narodowej”.

  Powyższą decyzję poprzedziła faza analityczno-koncepcyjna w zakresie Wymagania Operacyjnego "Zwiększenie możliwości realizacji zadań w ramach ofensywnej i defensywnej walki z potencjałem powietrznym przeciwnika oraz zadań wykonywanych w celu wsparcia działań lądowych, morskich i specjalnych - Wielozadaniowy Samolot Bojowy" kryptonim Harpia. W jej zakresie w 2018 roku przeprowadzono analizę rynku. Zgłosiło się do niej pięć podmiotów: Saab AB, Lockheed Martin, Boeing Company, Leonardo S.p.A. oraz Fights-On Logistic. Na pytanie autora, czy faza analityczno-koncepcyjna programu Harpia została zakończona i czy zgodnie z procedurą opisaną w decyzji nr 141/MON z 5 lipca 2017 roku opracowano w jej rezultacie dokumenty Studium Wykonalności (z którego powinien wynikać rekomendowany tryb pozyskania) i Wstępnych Założeń Taktyczno-Technicznych, Inspektorat Uzbrojenia nie chciał udzielić odpowiedzi.

  Niezależnie od samego trybu pozyskania, zakup 32 samolotów wielozadaniowych nowej generacji w ramach programu Harpia zawarty został najpierw w „Planie Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2017-2026”, podpisanym przez szefa MON 28 lutego 2019 roku, a następnie także w „Planie Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2021-2035 z uwzględnieniem 2020 roku”, który minister Błaszczak zatwierdził 10 października 2019 roku.

  W dniu 4 marca 2019 roku w Drgiczu (pow. węgrowski) miał miejsce wypadek samolotu MiG-29 z 23. Bazy Lotnictwa Taktycznego z Mińska Mazowieckiego. W trakcie wykonywania oblotu technicznego samolotu doszło do katapultowania się pilota, a MiG-29 spadł w terenie niezabudowanym. W miejsce zdarzenia wysłano śmigłowiec, który podjął pilota w stanie ogólnym dobrym. Tego samego dnia MON opublikowało komunikat potwierdzając plan zakup 32 samolotów wielozadaniowych piątej generacji w ramach programu Harpia oraz że minister Mariusz Błaszczak podjął decyzję o powołaniu pełnomocnika do spraw pozyskania nowych samolotów wielozadaniowych, którym został Inspektor Sił Powietrznych gen. bryg. pil. Jacek Pszczoła.

  W rezultacie powyższych decyzji w dniu 28 maja 2019 roku szef resortu obrony narodowej poinformował, że Polska wysłała do Stanów Zjednoczonych zapytanie ofertowe LoR (Letter of Request) w sprawie zakupu 32 samolotów F-35A wraz z pakietem logistycznym i szkoleniowym. Wysłanie LOR formalnie rozpoczęło amerykańską procedurę zakupu w trybie FMS (Foreign Military Sales). Następnie 11 września 2019 roku amerykańska agencja ds. współpracy obronnej DSCA (Defense Security Cooperation Agency) poinformowała o udzieleniu przez Departament Stanu zgody na sprzedaż Polsce samolotów F-35, a kilka dni później akceptacji transakcji dokonał Kongres Stanów Zjednoczonych. Otworzyło to formalnie drogę do negocjacji zapisów umowy międzyrządowej, którą ostatecznie dzisiaj podpisał minister Błaszczak.

  W odniesieniu do zamówienia na samoloty F-35 zdecydowano się na odstąpienie od wymagania offsetu. Decyzję taką podjął w styczniu br. Komitet Offsetowy uwzględniając rekomendacje Ministerstwa Obrony Narodowej w tym zakresie. Motywowano to tym, że propozycje strony amerykańskiej dotyczyły jedynie wybranych zdolności serwisowych dla samolotów F-16 i C-130 Hercules, a wskazany koszt offsetu podwyższał cenę umowy na dostawy o ok. 1,1 mld USD. Biorąc pod uwagę aspekty techniczne i technologiczne oraz niekorzystną relację koszt-efekt, resort obrony w rezultacie zdecydował się na odstąpienie od zawarcia umowy offsetowej.

Tomasz Dmitruk




powered by Disqus

Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
HCSM – pociski przeciwradarowe dla polskich Jastrzębi?

HCSM – pociski przeciwradarowe dla polskich Jastrzębi?

Pokonywanie i destrukcja naziemnych środków obrony powietrznej przeciwnika (Suppression/Destruction of Enemy Air Defenses, SEAD/DEAD) jest elemente...

więcej polecanych artykułów