Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2019-08-30 19:58:53

Wstępny projekt budżetu MON na 2020 rok

     W dniu 26 sierpnia br. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowe na 2020 rok. Zakłada on wzrost przyszłorocznych wydatków obronnych o 4,9 mld PLN (11,0%) do poziomu 49,8 mld PLN (2,1% PKB planowanego na 2020 rok). To pierwszy rok, w którym na obronność mają zostać przeznaczone środki w wysokości 2,1% PKB, zamiast jak dotychczas 2,0% PKB. Poniżej przedstawiamy wstępną analizę przyjętego projektu. Wraz z pozyskaniem dodatkowych informacji, będzie ona systematycznie uzupełniana.

F-35A-Fot.USAF

Jeśli w najbliższych miesiącach dojdzie do podpisania umowy na dostawy dla Sił Zbrojnych RP samolotów F-35A nie można wykluczyć, że pierwsze płatności z tytułu zaliczek oraz wydatków na budowę koniecznej infrastruktury zostaną dokonane już w ramach budżetu MON na 2020 rok. Fot. USAF.  

  W 2020 roku na wydatki obronne zamierza się przeznaczyć łącznie 49,839 mld PLN, co stanowić ma 2,1% przyszłorocznego PKB (2.373,3 mld PLN). Oznacza to, że wydatki obronne w 2020 roku będą o 4,935 mld PLN (11,0%) wyższe, niż zapisano w ustawie budżetowej na 2019 rok. Kwotę zaplanowanych nakładów określono zgodnie z formułą zawartą w art.7 ust.1 ustawy z dnia 25 maja 2001 roku „o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”.

  W tym miejscu warto wyjaśnić, co wchodzi w skład ww. kwoty 49,839 mld PLN szczególnie, że sposób jej wyliczenia jest nieco odmienny niż dotychczas.

  Do tej pory za łączne wydatki obronne uznawano sumę nakładów zapisanych w części 29 budżetu państwa „Obrona narodowa” oraz nakładów zaplanowanych w dziale 752 w innych częściach budżetu państwa.

  W projekcie budżetu na 2020 roku jest to natomiast suma następujących kwot:

  • 48,723 mld PLN – wartość nakładów zapisanych w części 29 budżetu państwa „Obrona narodowa” (48,973 mld PLN), ale pomniejszona o kwotę 250,25 mln PLN zaplanowaną na kształcenie w uczelniach wojskowych studentów studiów stacjonarnych i doktorantów, będących osobami cywilnymi, na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku „Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce”. Choć nakłady na ten cel zostały zapisane w części 29 budżetu, to nie są wliczane do limitu 2,1% PKB wydatków obronnych (określanych na podstawie art.7 ustawy „o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP”).
  • 827,8 mln PLN – wartość nakładów zapisanych w dziale 752 w innych częściach budżetu państwa (poza częścią 29).
  • 288,6 mln PLN – wartość nakładów zaplanowanych na wydatki Funduszu Modernizacji Sił Zbrojnych oraz Agencji Mienia Wojskowego przeznaczanych na inwestycje internatowe i mieszkaniowe. W latach wcześniejszych budżet na powyższe cele był traktowany jako „dodatkowe źródła” finansowania wydatków i nie był wliczany do limitu 2% PKB wydatków obronnych (określanych na podstawie art.7 ustawy „o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP”).

  Po tym krótkim wstępie przejdziemy do szczegółów przyszłorocznego budżetu na obronność. W pierwszej kolejności omówione zostaną zasadnicze wydatki MON, zapisane w części 29 budżetu państwa „Obrona narodowa”.

Gr1-budzet2018

Slajd z prezentacji dotyczącej planowanych wydatków obronnych w 2018 roku. Jak widać, środki z "Funduszu Modernizacji SZ" i na "Inwestycje mieszkaniowe AMW" były traktowane jako "dodatkowe źródła" finansowania potrzeb obronnych i w projekcie budżetu nie były wliczane do ustawowego limitu 2% PKB na wydatki obronne. Limit ten w 2018 roku ustalony był na poziomie 41,144 mld PLN. Grafika MON.   

Wydatki w części 29 „Obrona narodowa”

  Największy udział w zaplanowanych nakładach na obronność mają wydatki zapisane w części 29 budżetu „Obrona narodowa”. W 2020 roku na ten cel planuje się przeznaczyć 48,973 mld PLN. Jest to kwota o 4,930 mld PLN (11,2%) wyższa niż w planie na 2019 rok. Główne kategorie nakładów, to jest: wydatki bieżące, wydatki majątkowe, świadczenia na rzecz osób fizycznych oraz dotacje i subwencje zostaną omówione w kolejnych rozdziałach. Zanim to jednak nastąpi, warto jeszcze odnotować, że w przyszłym roku na Wojskowe Misje Pokojowe planuje się wydatkować kwotę 309,9 mln PLN (w stosunku do obecnego roku jest to wzrost o 30,3%), na Służbę Wywiadu Wojskowego 224,3 mln PLN (wzrost o 20,1%) oraz na Służbę Kontrwywiadu Wojskowego 310,0 mln PLN (wzrost o 18,4%). Wydatki na powyższe cele będą zatem procentowo rosły znacznie szybciej, niż wyniesie wzrost łącznych wydatków na obronność.

  W przyszłorocznym budżecie na utrzymanie poszczególnych rodzajów Sił Zbrojnych zarezerwowano następujące kwoty: Wojska Lądowe mają otrzymać 4,150 mld PLN (w stosunku do 2019 roku jest to wzrost o 16,4%), utrzymanie Sił Powietrznych ma kosztować 1,857 mld PLN (wzrost o 12,0%), a Marynarki Wojennej 737,0 mln PLN (wzrost o 10,4%), na Wojska Specjalne zaplanowano wydatkowanie 420,2 mln PLN (wzrost o 19,1%), a na Wojska Obrony Terytorialnej (WOT) 688,8 mln PLN (wzrost o 42,5%). Mimo kiepskiej sytuacji morskiego rodzaju Sił Zbrojnych RP, to właśnie wydatki na utrzymanie Marynarki Wojennej w 2020 roku wzrosną procentowo najmniej.

Budżet 2020 opr. TD

Porównanie planowanych w latach 2019-2020 wydatków na obronność kraju, z podziałem na główne części i działy klasyfikacji budżetowej. Kwoty w tysiącach PLN.

Wydatki bieżące

  W ramach części 29 budżetu „Obrona narodowa” najwięcej, bo aż 48,3% łącznych nakładów planuje się przeznaczyć na wydatki bieżące. W 2020 roku ma to być kwota 23,664 mld PLN, czyli o 1,717 mld PLN (7,8%) wyższa niż w planie na 2019 rok. Jak już wspomniano, całkowity wzrost wydatków na obronność w przyszłym roku wyniesie 4,934 mld PLN. Na wydatki bieżące przypadnie zatem 34,8% tego wzrostu.

  Najwyższą pozycją wydatków bieżących będą koszty osobowe, tj. uposażenia żołnierzy i funkcjonariuszy oraz świadczenia pieniężne relacjonowane do uposażeń oraz wynagrodzenia pracowników cywilnych wraz z pochodnymi na które zarezerwowano 12,175 mld PLN, o 992 mln PLN więcej niż w 2019 roku (wzrost o 8,9%). To głównie efekt dokonanych w 2019 roku i zaplanowanych na 2020 rok podwyżek, a także wzrostu liczebności wojska. Zwiększone nakłady na wynagrodzenia i uposażenia pochłoną 20% łącznego wzrostu wydatków obronnych w 2020 roku. Podwyżki dla żołnierzy, funkcjonariuszy i cywilnych pracowników resortu obrony są niestety konieczne i powinny być adekwatne do wzrostu średnich wynagrodzeń oferowanych w gospodarce narodowej. 

  Drugą znaczącą podgrupą wydatków bieżących są zakupy usług remontowych, zdrowotnych, telekomunikacyjnych i pozostałych, zakupy materiałów i wyposażenia, sprzętu i uzbrojenia, energii oraz środków żywności. Na ten cel zarezerwowano kwotę 9,579 mld PLN, o 237,5 mln PLN (2,5%) wyższą niż w tym roku.

  Na pozostałe wydatki bieżące planuje się przeznaczyć 1,910 mld PLN (wzrost o 34,3%). Dokładniejsze omówienie zakresu planowanych wydatków bieżących będzie możliwe dopiero po podpisaniu przez szefa MON Decyzji Budżetowej na 2020 rok.

Świadczenia na rzecz osób fizycznych

  Świadczenia na rzecz osób fizycznych w 2020 roku będą stanowiły 18,1% wszystkich wydatków na część 29 „Obrona narodowa”. Na finansowanie tej kategorii zamierza się przeznaczyć 8,875 mld PLN, czyli o 554,9 mln PLN (6,7%) więcej niż w tym roku, z czego na emerytury i renty dla byłych żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy 7,305 mld PLN (wzrost o 3,6%).

Dotacje i subwencje

  Na dotacje i subwencje (bieżące) w 2020 roku zaplanowano kwotę 2,082 mld PLN (co stanowi 4,3% wydatków w części 29 budżetu). W stosunku do tego roku koszt udzielonych dotacji ma być wyższy o 306,3 mln PLN (17,3%). To już kolejny rok, kiedy procentowy wzrost nakładów na ten cel będzie następował szybciej, niż wzrost łącznych wydatków na obronność. Można mieć wątpliwości, czy tak intensywne podnoszenie poziomu dotacji jest uzasadnione.

  Głównym odbiorcą tej kategorii wydatków będzie - podobnie jak w tym roku - Agencja Mienia Wojskowego, która ma otrzymać 879,3 mln PLN, o 88,7 mln PLN (11,2%) więcej niż w 2019 roku.

  W przyszłorocznym budżecie na dotacje i subwencje na szkolnictwo wyższe i naukę zamierza się przeznaczyć 545,8 mln PLN (wzrost o 5,3%). Należy jednak przypomnieć, że 250 mln PLN z tej kwoty przeznaczone zostanie na kształcenie w uczelniach wojskowych studentów studiów stacjonarnych i doktorantów, będących osobami cywilnymi i nakłady te nie będą wliczone do ustawowego limitu 2,1% PKB na obronność.

  Kolejna istotna dotacja celowa na kwotę 217,4 mln PLN związana będzie z utrzymaniem mocy rezerwowych ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych RP w ramach Programu Mobilizacji Gospodarki. Na ten cel planuje się przeznaczyć ponad dwukrotnie więcej niż w 2019 roku. To spełnienie postulatów zgłaszanych przez przedsiębiorstwa polskiego przemysłu obronnego które twierdziły, że dotychczasowe płatności MON z tego tytułu nie pokrywały kosztów ponoszonych przez firmy.

  Nakłady na pozostałe dotacje i subwencje mają się zamknąć w kwocie 439,1 mln PLN (wzrost o 22,4%).

Budżet 2020 opr. TD

Budżet na obronność w 2020 roku w stosunku do 2019 roku ma ulec zwiększeniu o 4 935 mln PLN. Na wykresie pokazano, na co ten wzrost planuje się przeznaczyć. Kwoty w mln PLN.

Wydatki majątkowe

  W stosunku do tegorocznej ustawy budżetowej, w 2020 roku wydatki majątkowe mają ulec zwiększeniu o 2,359 mld PLN (wzrost o 18,8%) do poziomu 14,889 mld PLN, w tym w części 29 budżetu będą one wynosiły 14,353 mld PLN (wzrost o 2,352 mld PLN – 19,6%).

  Wskaźnik udziału wydatków majątkowych w stosunku do całości wydatków obronnych wyniesie 29,9% (co należy pochwalić) i będzie o 2 p.p. wyższy niż zaplanowano do osiągnięcia w 2019 roku (27,9%). Jego poziom będzie zgodny z wymaganiami art.7 ust. 3 ustawy "o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP" (ustawowe minimum to 20%).

  Na wydatki majątkowe przypadnie aż 47,8% łącznego wzrostu budżetu na obronność w 2020 roku. To bardzo dobre informacje, bowiem wydatki majątkowe decydują o wielkości planowanych inwestycji budowlanych oraz zakupów uzbrojenia i sprzętu wojskowego w ramach Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP (PMT). 

  Poza płatnościami na inwestycje budowlane i PMT w ramach wydatków majątkowych w 2020 roku planuje się poniesienie także następujących nakładów:

  • 649,9 mln PLN na finansowanie programu wieloletniego „Zabezpieczenie transportu powietrznego najważniejszych osób w państwie (VIP)”. Przyszłoroczne wydatki na ten cel  przeznaczone zostaną na końcową płatność za 2 samoloty Boeing 737-800NG w wersji biznesowej BBJ2, które zostaną w 2020 roku przekazane Siłom Zbrojnym RP. Są to wydatki ujęte w części 29 budżetu „Obrona narodowa”.
  • 500 mln PLN na wydatki z przeznaczeniem na: budowy, przebudowy lub remonty dróg wojewódzkich, dróg powiatowych lub dróg gminnych o znaczeniu obronnym na mocy ustawy z dnia 23 października 2018 r. o „Funduszu Dróg Samorządowych”. Nakłady na ten cel ujęte zostały w części 29 budżetu państwa „Obrona narodowa” (w ramach działu 752, rozdziału 75204 „Centralne wsparcie”).
  • 433,2 mln PLN na finansowanie przedsięwzięć związanych z pozyskaniem: sprzętu transportowego, uzbrojenia i techniki specjalnej, informatyki i łączności oraz wyposażenia osobistego i ochronnego funkcjonariuszy, w ramach programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2017-2020”. Są to wydatki zapisane w części 83 budżetu państwa „Rezerwy celowe”.
  • 57,3 mln PLN na sfinansowania wieloletniego "programu zapobiegania negatywnym skutkom deficytu pilotów w Śmigłowcowej Służbie Ratownictwa Medycznego (HEMS) oraz modernizacji samolotowego zespołu transportowego w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym” (LPR), ustanowionego uchwałą Nr 12/2018 Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2018 roku. Wydatki na ten cel zostały zawarte w części 46 budżetu państwa „Zdrowie”.

  Łączna wartość powyższych wydatków to 1,64 mld PLN.

  W tym miejscu należy podkreślić, że w opinii autora ww. wydatki na: drogi, służby MSWiA, LPR i HEMS nie powinny być ponoszone w ramach limitu wydatków obronnych określanych na podstawie art.7 ust.1 ustawy „o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP. Nie są to bowiem wydatki mające bezpośredni wpływ na poprawę zdolności Sił Zbrojnych RP, ani na ich funkcjonowanie. Jest to finansowanie z budżetu MON zadań których realizacja należy do zakresu obowiązków innych ministerstw.

Centralne Plany Rzeczowe

  Niestety, w opublikowanych dokumentach projektu ustawy budżetowej na 2020 rok i uzasadnieniu do tego dokumentu nie podano planu przyszłorocznych wydatków związanych z finansowaniem Centralnych Planów Rzeczowych (CPR), obejmujących: wspomniany już Plan Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP (PMT), Plan Inwestycji Budowlanych (PIB), Plan Inwestycji Budowlanych NSIP (PIB-NSIP) oraz Plan Zakupu Środków Materiałowych (PZŚM). Obecnie można jedynie szacować, że wydatki na PMT powinny zostać zaplanowane na poziomie ok. 13-14 mld PLN, przy czym sam resort obrony jeszcze w lutym 2019 roku prognozował, że będzie to kwota „ok. 14 mld PLN”.

AHS Krab-5pa

W 2020 roku w ramach wydatków majątkowych zapewne będą finansowane m.in. dostawy kolejnych 155 mm samobieżnych haubic Krab. Fot. 5 Pułk Artylerii.  

Wydatki poza częścią 29 budżetu

  Łącznie na wszystkie wydatki w dziale 752 poza częścią 29 budżetu państwa „Obrona narodowa” w 2020 roku planuje się przeznaczyć 827,8 mln PLN, to jest o 33,9 mln PLN (3,9%) mniej niż w tym roku. Na kwotę powyższą wchodzą głównie budzące wątpliwości wydatki na MSWiA (433,2 mln PLN) i LPR (57,3 mln PLN) zapisane odpowiednio w części 83 budżetu „Rezerwy celowe” i części 46 „Zdrowie”.

  Istotną płatność poza częścią 29 budżetu na kwotę 150,0 mln PLN zapisano także w części 28 „Szkolnictwo wyższe i nauka”. Są to środki udzielane w formie dotacji dla Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na projekty badawcze i celowe w dziedzinie obronności. Kolejną pozycją są dotacje dla przedsiębiorstw polskiego przemysłu obronnego zapisane w części 20 budżetu „Gospodarka”, przeznaczone na zadania związane z utrzymaniem mocy rezerwowych ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych RP (tzw. „Program Mobilizacji Gospodarki”). Na ten cel zarezerwowano kwotę 32,6 mln PLN. W omawianej grupie wydatków zarezerwowano także środki w części 39 budżetu „Transport” – 78,4 mln PLN oraz w części 88 budżetu na działalność jednostek organizacyjnych prokuratury powszechnej właściwych w sprawach wojskowych – 57,2 mln PLN.

Badania naukowe i prace rozwojowe

  Zgodnie z wymaganiami określonymi w art.7 ust. 3b ustawy „o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP” udział wydatków przeznaczonych na badania naukowe i prace rozwojowe (B+R) w dziedzinie obronności państwa w stosunku do łącznych wydatkach na obronność, musi wynosić nie mniej niż 2,5%. Spełnienie tego wymogu w 2020 roku spowodowało konieczność zarezerwowania na ten cel kwoty 1,246 mld PLN. Składają się na nią wydatki zapisane w części 28 budżetu „Szkolnictwo wyższe i nauka”, w rozdziale 75221 „Projekty badawcze i celowe w dziedzinie obronności” (dotacje na 150,0 mln PLN dla NCBiR) oraz wydatki zapisane w części 29 budżetu „Obrona narodowa” w rozdziale 75280 „Działalność badawczo-rozwojowa” (wydatki majątkowe na 968,2 mln PLN i wydatki bieżące na 127,8 mln PLN), z przeznaczeniem na prace rozwojowe zlecane i nadzorowane bezpośrednio przez MON.

  W stosunku do planu z 2019 roku wydatki na badania naukowe i prace rozwojowe mają wzrosnąć o 127,2 mln PLN (11,4%). Niestety plany te nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością, bowiem resort obrony systematycznie nie realizuje tych założeń. Wykonanie wydatków na B+R w 2016 roku wyniosło 67,3%, w 2017 roku 38,7%, a w 2018 roku zaledwie 20,8%. Pokazuje to jednoznacznie, że ustanowiony w ustawie „o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP” poziom minimalnych nakładów na realizację prac badawczo-rozwojowych jest fikcją.

bwp Borsuk fot. HSW

Prototyp nowego, pływającego bojowego wozu piechoty kr. Borsuk z bezzałogową wieżą ZSSW-30, którego głównym wykonawcą jest Huta Stalowa Wola S.A to przykład rezultatów dwóch różnych prac rozwojowych. Fot. HSW S.A.

Wstępne wnioski

  W ramach podsumowania poniżej przedstawiamy moce i słabe strony budżetu MON na 2020 rok. Do mocnych stron możemy zaliczyć:

  • Wzrost o 11% wydatków na obronność kraju o kwotę 4,935 mld PLN, do poziomu 49,839 mld PLN (2,1% PKB planowanego w 2020 roku).
  • Nakłady na wydatki majątkowe będą rosły znacznie szybciej niż łączne wydatki na obronność i wyniosą 14,889 mld PLN (wzrost o 18,8%).
  • Wysoki, równy 29,9% udział wydatków majątkowych w łącznych wydatkach obronnych.
  • Zatrzymanie wzrostu wydatków ponoszonych poza częścią 29 budżetu państwa „Obrona narodowa”.
  • Planowany wzrost wydatków na obronność zostanie prawie w połowie (48%) przeznaczony na zwiększenie wydatków majątkowych, co powinno wpłynąć na przyspieszenie inwestycji budowlanych i procesu modernizacji technicznej polskiej armii.

  Za słabe stron uznajemy natomiast:

  • Wydatki na: służby MSWiA, HEMS, LPR oraz drogi ponoszone z ustawowego limitu 2,1% PKB na obronność oznaczają w praktyce transfer niemal 1 mld PLN z budżetu MON do innych części budżetu państwa, kosztem obniżenia wydatków na potrzeby Sił Zbrojnych RP.
  • Środki planowane na badania naukowe i prace rozwojowe choć wysokie, prawdopodobnie nie zostaną w większości wykorzystane. Przykładowo w 2018 roku wykonanie wyniosło zaledwie 20,8%.

  Powyższe wnioski mają jedynie charakter wstępny, bowiem prace nad projektem ustawy budżetowej na 2020 rok trwają i obecnie nie są jeszcze znane szczegóły planowanych wydatków, które mogą mieć wpływ na ocenę końcową.

Tomasz Dmitruk




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Sieciocentryczność - optymalizacja wykorzystania posiadanego potencjału

Sieciocentryczność - optymalizacja wykorzystania posiadanego potencjału

Pozyskanie przez Siły Zbrojne RP zintegrowanego systemu obrony powietrznej średniego zasięgu IBCS (Integrated Battle Command System) wraz z element...

więcej polecanych artykułów