Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2012-08-15 08:33:59

Złota pięciolatka Wojska Polskiego

     Ostatnie dwadzieścia lat funkcjonowania Wojska Polskiego w Rzeczypospolitej wspominamy głównie jako czas restrukturyzacji pod hasłem której rozumiano głównie redukcje. Jednak były i małe iskierki nadziei w tym nie zawsze optymistycznym dla wojskowych czasie. Spójrzmy na lata 1998-2003. To wtedy zadecydowano o strategicznych programach modernizacyjnych czy najistotniejszych przejęciach używanego sprzętu od sojuszników. Podpisane wówczas kontrakty często realizowane są w ramach zakupów wieloletnich do dzisiejszego dnia.

Nowy sprzęt

   W październiku 2001 roku rozpoczęto cięcie blach pod pierwszą z planowanych sześciu korwet projektu 621 Gawron. Miały stać się podstawową siłą uderzeniową marynarki wojennej. Choć planowano siedem, potem sześć, zamówiono tylko dwa okręty oparte konstrukcyjnie o niemiecki typ Meko A-100. Budowa od początku napotkała na problemy z finansowaniem ale i podejmowaniem wiążących decyzji. Finał jest znany, w lutym 2012 roku, po ponad 10 latach od rozpoczęcia prac projekt anulowano. Mocno zaawansowany w budowie kadłub czeka na decyzje co do przyszłego losu.

   Bez większego rozgłosu, 28 grudnia 2001 roku podpisano umowę na dostawę 8 samolotów CASA C-295M. Kilka lat później wykorzystano zawartą w kontrakcie opcję na dokupienie 4 samolotów tego typu, co nastąpiło w dwóch turach. W czerwcu 2012 roku Inspektorat Uzbrojenia Sił Zbrojnych za kwotę około 870 mln PLN zamówił 5 samolotów C-295M.

   Po wielu latach oczekiwań w grudniu 2002 roku przyszłym samolotem wielozadaniowym dla Sił Powietrznych wybrano amerykański Lockheed Martin F-16C/D Block 52+. W kwietniu 2003 roku podpisano umowę z Amerykanami na dostawę 48 samolotów tego typu wraz z osprzętem. Dziś Jastrzębie stanowią wyposażenie trzech eskadr lotnictwa taktycznego będąc podstawowym elementem potencjału Polskich Sił Powietrznych.

 

W końcu 2002 roku po wielu latach starań w końcu udało się doprowadzić do zakupu nowego samolotu bojowego dla Sił Powietrznych. Wybór padł na F-16 Lockheed Martin, na zdjęciu maszyna w wersji dwumiejscowej.

   20 grudnia 2002 roku fińską Patrię wybrano na przyszłego dostawcę kołowych transporterów opancerzonych dla trzech brygad „średnich” Wojsk Lądowych. Kilka miesięcy później, 15 kwietnia 2003 roku zamiar skonkretyzowano, podpisano umowę na dostawę 690 transporterów AMV, otrzymały one lokalną nazwę Rosomak. W Polsce produkcją pojazdów zajęły się Wojskowe Zakłady Mechaniczne z Siemianowic Śląskich. Po początkowo złej prasie, transporter bardzo dobrze został przyjęty przez żołnierzy. Stał się synonimem nowoczesności w Wojsku Polskim. Szczególnie przychylne opinie zebrała jego służba na misjach zagranicznych, przede wszystkim na tej najbardziej niebezpiecznej – w Afganistanie. Realizacja podpisanej w 2003 roku umowy na 690 KTO trwać ma do końca 2013 roku. Dziś wiadomo, że armia zdecydowała o nabyciu kolejnych 200 egzemplarzy Rosomaka.

Wsparcie otrzymały również Wojska Lądowe, od fińskiej Patrii nabyto 690 (dostawy trwają poprzez polskie zakłady zbrojeniowe) kołowych transporterów opancerzonych Rosomak.

   23 grudnia 2003 roku, także po kilku latach perturbacji z Izraelczykami (m.in. "testy" z wykorzystaniem śmigłowca W-3) podpisano umowę na dostawę 264 przenośnych wyrzutni i 2675 sztuk przeciwpancernych pocisków kierowanych Spike-LR. Dziś pociski są częściowo produkowane w zakładach Mesko. Stanowią najważniejszy oręż przeciwpancerny Wojska Polskiego.

Cała lista prezentów

   15 marca 2000 roku w amerykańskiej bazie Norfolk podniesiono polską banderę na fregacie rakietowej ORP Gen. K. Pułaski (typ Oliver Hazard Perry). 28 czerwca 2002 roku dołączył do niej bliźniaczy ORP Gen. T Kościuszko. Rozpoczęła się w Polskiej Marynarce Wojennej era amerykańskich fregat. Jakby nie oceniać dziś tej decyzji, pozwoliła ona na wycofanie starego niszczyciela ORP Warszawa II (w służbie radzieckiej od 1969 roku, polskiej od 1988 roku) i utrzymanie przez Polskę potencjału do działań poza Bałtykiem. Była to również pierwsza przymiarka do zaznajomienia naszych marynarzy z zachodnią techniką. Nikt wówczas nie planował, że okręty pozostaną w linii tak długo, wszak na horyzoncie były plany i początkowa realizacja budowy serii rodzimych korwet projektu 621 Gawron.

Wielokrotnie publicznie neguje się pozyskanie fregat Perry, nie można jednak zapominać i o zasługach jakie przyniosły naszej MW. Przeszkoliły cały szereg specjalistów pokładowych i pozwoliły na wypłynięcie floty po za Bałtyk (zespół SNMG-1). Na zdjęciu ORP Pułaski.

   W 2001 roku Polska zatwierdziła niemiecką propozycję przejęcia sprzętu dla jednej z polskich brygad wojsk ciężkich. Wybór padł na 10. Brygadę Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa, miała ona współpracować z niemiecką 7. Dywizją Pancerną. Identyczny sprzęt miał zapewnić kompatybilność operacyjną. Odpowiednie porozumienie międzyrządowe podpisano 29 stycznia 2002 roku. Na bazie umowy pomiędzy czerwcem 2002 a sierpniem 2003 roku przejęto między innymi: 128 czołgów Leopard 2A4, 10 wozów zabezpieczenia technicznego Bergepanzer 2A2, 4 mosty czołgowe Biber, 6 wozów dowodzenia M577, 13 wozów dowodzenia M113, 16 wozów ewakuacji medycznej M113, 6 zestawów do transportu ciężkiego sprzętu SLT.50-2, 91 samochodów ciężarowych Mercedes 1017, 29 samochodów ciężarowych Unimog 435, 25 samochodów terenowych Mercedes G290GD, elementy ośrodka szkolenia (wybudowano w Polsce ośrodek szkoleniowy Leopard). Osobom zorientowanym choć w pewnym stopniu w polskiej obronności, nie trzeba przedstawiać 10. Brygady ze Świętoszowa, wizytówki Wojsk Lądowych i najważniejszego potencjału ciężkiego w tym Rodzaju Sił Zbrojnych.

   Na przełomie 2001 i 2002 roku podpisano z Norwegią umowę na przejęcie pięciu małych okrętów podwodnych typu 207 Kobben (w tym jeden na części). W latach 2002-2003 do służby wcielono wszystkie cztery jednostki operacyjne, otrzymały nazwy: ORP Sokół, ORP Sęp, ORP Kondor i ORP Bielik. Używane okręty podwodne pozwoliły na wycofanie ze służby dwóch starych jednostek radzieckich projektu 641 (ORP Wilk i ORP Dzik) zapewniając funkcjonowanie dywizjonu okrętów podwodnych przez kolejną dekadę. Sam ORP Orzeł nie na wiele by się zdał, bez norweskiego podarunku.

   W latach 2002-2003 do służby na pokładach fregat typu Perry weszły cztery śmigłowce ZOP Kaman SH-2G. Dzięki tym maszynom, służącym wraz z okrętami do dnia dzisiejszego po raz pierwszy w historii Polska Marynarka Wojenna w swoich strukturach wykazywała lotnictwo pokładowe.

Całkowicie odmienne opinie panują w przypadku oceny przejęcia czołgów Leopard 2A4. Panuje generalne przekonanie o słuszności ich służby w Wojsku Polskim.

   W 2002 roku Niemcy zdecydowały, a Polska ofertę przyjęła, w sprawie odbioru od zachodniego sąsiada 22 samolotów myśliwskich MiG-29G/GT. Pierwsze z nich dotarły do Polski we wrześniu 2003 roku, ostatnie w sierpniu 2004 roku. Po remoncie samoloty w większości pozwoliły na przezbrojenie (a w zasadzie na uzbrojenie, bo TS-11 Iskra trudno nazwać uzbrojeniem w eskadrze myśliwskiej) 41. Eskadry Lotnictwa Taktycznego z Malborka. Dziś piloci z 23. Bazy mają za sobą prócz służby w zabezpieczaniu polskiego nieba, także dwie operacje NATO-wskie nad krajami nadbałtyckimi.

   W połowie 2004 roku podpisano umowę na dostawę ex-brytyjskich samolotów transportowych C-130K Hercules. Tak rozpoczęła się epopeja włączenia maszyn tego typu do wyposażenia Sił Powietrznych. Wkrótce brytyjskie samoloty zastąpiono amerykańskimi C-130E. Pierwszy z nich wylądował w Powidzu dopiero w marcu 2009 roku. Dziś w 33. Bazie Lotnictwa Transportowego jest już cała piątka Herculesów.

Systemowe redukcje

   O ile we wcześniejszych latach redukcje sprzętu poza nielicznymi wyjątkami (np. 1994 rok i wycofanie 62 wozów BMP-2) obejmowały przede wszystkim wycofanie egzemplarzy z wyczerpanym resursem, o tyle na przełomie wieków podjęto odważną (a raczej wymuszoną) także z dzisiejszej perspektywy decyzję o eliminacji z linii całych parków konkretnych typów sprzętu. Mowa przede wszystkim o czołgach T-55, samolotach MiG-21, artylerii holowanej, starszych typach broni przewciwpancernej i innych.

   W 2000 roku, oprócz ponad 750 czołgów T-72 i opartych na nich 116 PT-91 Twardy posiadaliśmy liczne T-55. Zdecydowano o wycofaniu wszystkich 179 czołgów T-55A i 560 T-55AM Merida. Jednym podpisem pozbyto się blisko połowy archaicznych wówczas już czołgów.

   W latach 1998-2003 rozwiązano również kilka dowództw dywizyjnych, w przypadku Wojsk Lądowych były to: 5. Dywizja Zmechanizowana (1998), 10. Dywizja Zmechanizowana (1999), 15. Dywizja Zmechanizowana (2000), 4. Dywizja Zmechanizowana (2001), 8. Dywizja Obrony Wybrzeża (2001). Po tych zmianach, na blisko dekadę pozostaliśmy z czterema dowództwami szczebla dywizyjnego (1., 11., 12., 16.), zmienił to dopiero koniec września 2011 roku, gdy z wojskowej mapy zniknęła 1. Warszawska Dywizja Zmechanizowana.

   W tym samym czasie (na przełomie wieków) zdecydowano o zaprzestaniu użytkowania samolotów myśliwskich MiG-21. Do końca 2003 roku zostały wycofane z 3., 9. i 10. eskadry lotnictwa taktycznego oraz 1. dywizjonu lotnictwa MW (MiG-21MF, MiG-21bis, MiG-21UM). Ostatni dyżur bojowy zakończyła para maszyn tego typu z 3. eskadry rankiem 1 stycznia 2004 roku na lotnisku w Krzesinach. Warto dodać, że na przełomie wieków Siły Powietrzne dokonały bardzo istotnej reorganizacji. Pułki przeformowano w brygady i eskadry.

   Lata 1998-2003 to znaczący, ale wycinek w historii Wojska Polskiego po 1989 roku. Patrząc tylko na ten pobieżny przegląd wydaje się, że bardzo mocno odcisnął swoje piętno na dzisiejszym wyposażeniu i organizacji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej. Trudno jednoznacznie powiedzieć, co miało na to taki wpływ, że w tym czasie nastąpiła taka kumulacja przedsięwzięć. Być może, raz na 10 lat cykl takich decyzji staje się wymuszony sytuacją w jakich wojsko po latach zastoju się znajduje. Wypadałoby statystycznie zatem, że teraz weszliśmy w kolejną złotą pięciolatkę. W latach 1998-2003 najważniejszy wpływ na armię mieli: Zwierzchnik Sił Zbrojnych Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski, ministrowie obrony narodowej: Janusz Onyszkiewicz (1997-2000), Bronisław Komorowski (2000-2001) i Jerzy Szmajdziński (2001-2005), szefowie Sztabu Generalnego WP: gen. broni Henryk Szumski (1997-2000) i generał Czesław Piątas (2000-2006).

Mariusz Cielma




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Amerykańskie pociski manewrujące - AGM-158A JASSM, AGM-158B JASSM-ER, LRASM

Amerykańskie pociski manewrujące - AGM-158A JASSM, AGM-158B JASSM-ER, LRASM

W 1986 roku w USA zainicjowano program Tri-Service Standoff Attack Missile (TSSAM), który miał doprowadzić do opracowania rodziny modułowych pocisk...

więcej polecanych artykułów