Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2014-03-29 21:39:10

Japońskie plany rozwoju sił powietrznych i lotnictwa marynarki

     W związku z coraz bardziej napiętą sytuacją wokół wysp macierzystych, Japonia planuje wzmocnić w ciągu następnych pięciu lat swoje zdolności obronne. Szczególny nacisk ma być położony na obszar obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, nadzoru i rozpoznania oraz prowadzenia operacji połączonych, w tym zdolność do reagowania na naruszenia terytorium kraju. Opublikowane pod koniec zeszłego roku założenia średniookresowego planu obronnego pozostają pod wpływem najnowszych wydarzeń wokół Wysp Japońskich, w tym przede wszystkim związanych ze sporem z Chinami. Od 2010 roku jakość stosunków z Chińską Republiką Ludową zdecydowanie się pogorszyła, głównie z uwagi na oświadczenie Pekinu negujące przynależność do Japonii obszaru Senkaku (Diaoiu), czyli niewielkich wysp znajdujących się na Morzu Wschodniochińskim, mniej więcej w połowie drogi pomiędzy wybrzeżem Chin, a najbardziej na południe wysuniętą dużą wyspą Japonii - Okinawą, około 200 km od Tajwanu. Działania w pobliżu tych wysepek skutkują częstymi incydentami z udziałem okrętów i samolotów obu stron.

 Konflikt

  Z uwagi na te wydarzenia, japońskie siły powietrzne znalazły się de facto na pierwszej linii działań. W roku budżetowym 2013, tj. od kwietnia 2013 roku do kwietnia 2014 roku odnotowano 810 naruszeń przestrzeni powietrznej, wliczając w to obszar spornych wysp. W roku budżetowym 2012 było to 567 incydentów, a w roku 2011 - 425. W stosunku do roku 2003 daje to ponad trzykrotny wzrost – wówczas było to 158 przechwyceń. Ciekawszy jest jednak podział tych incydentów pod względem przynależności państwowej naruszycieli. W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba maszyn rosyjskich, które dopuściły się tego typu incydentów zwiększyła się dwukrotnie – ze 124 do 248, natomiast jeśli chodzi o maszyny chińskie wzrost jest dramatyczny – z 2 incydentów aż do 306. Statki powietrzne innych państw to zaledwie 13 incydentów. Ta statystyka pokazuje, jak intensywne działania prowadzone są na obszarze powietrznym wokół południowych i zachodnich części Wysp Japońskich.  

  To m.in. w odpowiedzi na niepokoje w rejonie Morza Wschodniochińskiego i Morza Japońskiego rząd w Tokio zaplanował zwiększenie wydatków na reorganizację i unowocześnienie Sił Samoobrony. Japonia planuje wydać w latach 2014-2018 na obronę około 24,7 bln jenów, czyli około 247 mld USD. Oznacza to 5 procentowy wzrost w stosunku do okresu 2010-2015. Nowy średnioterminowy plan rozwoju Sił Samoobrony kładzie nacisk na komponent lotniczy i morski, około 11,5 bln jenów, czyli 115 mld USD zostanie przeznaczonych na lotnictwo wojskowe i obronę powietrzną.

Potencjał

  Dowództwu Japońskich Sił Powietrznych Samoobrony (JSPS) podlegają: Dowództwo Obrony Powietrznej w bazie Yokota, Dowództwo Lotnictwa Wsparcia z bazy Fuchu, Dowództwo Szkolenia Lotniczego z bazy Hamamatsu, Dowództwo Badań i Testów w bazie Iruma, Dowództwo Zaopatrzenia z Jujou, a także Skrzydło Łączności i Systemów z bazy Ichigaya, Grupa Służby Bezpieczeństwa Lotów z bazy Tachikawa, niektóre samodzielne bazy lotnicze (np. Ichigaya), ośrodki szkolenia oraz jednostki służby zdrowia.

Samoloty wielozadaniowe F-2, produkowane przez konsorcjum Mistubishi Heavy Industries i Lockheed Martin, stanowią wyposażenie trzech dywizjonów bojowych - 3., 6., 8. Hikotai i jednostki testowej. W marcu 2011 roku 18 maszyn, należących do szkolnego 21. Hikotai, zostało zniszczonych lub uszkodzonych w czasie trzęsienia ziemi i tsunami - jedynie sześć z nich powróciło do linii, a sam dywizjon został rozwiązany. fot. USAF.

  Interesującemu nas Dowództwu Obrony Powietrznej podlegały w grudniu 2013 roku cztery regionalne związki operacyjne lotnictwa – Północne Siły Lotnicze, Centralne Siły Lotnicze i Zachodnie Siły Lotnicze oraz Południowo-zachodnia Mieszana Dywizja Lotnicza. Łącznie miały one w składzie cztery skrzydła ostrzegania i dowodzenia (Północne Skrzydło Ostrzegania i Dowodzenia z bazy Misawa, Centralne z bazy Iruma, Zachodnie z bazy Kasuga i Południowo-zachodnie z bazy Naha), siedem skrzydeł lotniczych (2. Skrzydło Lotnicze z bazy Chitose, 3. Skrzydło Lotnicze z bazy Misawa, 5. Skrzydło Lotnicze z bazy Nyutabaru, 6. Skrzydło Lotnicze z bazy Komatsu, 7. Skrzydło Lotnicze z bazy Hyakuri, 8. Skrzydło Lotnicze z bazy Tsiuki i 83. Skrzydło Lotnicze z bazy Naha), sześć grup rakietowej obrony powietrznej (1. Grupa Rakietowa Obrony Powietrznej z bazy Iruma, 2. Grupa Rakietowa Obrony Powietrznej z bazy Kasuga, 3. Grupa Rakietowa Obrony Powietrznej z bazy Chitose, 4. Grupa Rakietowa Obrony Powietrznej z bazy Gifu, 5. Grupa Rakietowa Obrony Powietrznej z bazy Naha, 6. Grupa Rakietowa Obrony Powietrznej z bazy Misawa) oraz jednostki wsparcia bojowego.

  Poza tym bezpośrednio Dowództwu Obrony Powietrznej podlegały: Skrzydło Ratownictwa Lotniczego z bazy Iruma, Grupa Rozpoznania Taktycznego z bazy Hyakuri, Grupa Wczesnego Ostrzegania i Dowodzenia z baz Hamamaru i Misawa, Grupa Treningowa Myśliwców z bazy Nyutabaru, Grupa Treningowa Obrony Powietrznej z bazy Hamamastu i Grupa Lotnicza Kwatery Głównej Dowództwa Obrony Powietrznej stacjonująca w bazie Iruma. Komponent lotniczy JSPS obeujmował na przełomie lat 2013 i 2014 łącznie 37 dywizjonów i grup lotniczych: 12 dywizjonów wyposażonych w samoloty bojowe oraz 25 dywizjonów oraz samodzielnych grup pomocniczych i wsparcia. Siedem dywizjonów bojowych jest wyposażonych w samoloty myśliwskie F-15J/DJ, trzy w wielozadaniowe F-2A/B, a dwa w stopniowo wycofywane F-4EJ Kai. Poza tym, każdy dywizjon bojowy posiada grupę treningową na dwumiejscowych T-4. Skrzydło Ratownictwa Lotniczego posiada samoloty U-125A i śmigłowce UH-60J, KV-107 i CH-47J, Grupa Rozpoznania Taktycznego - zwiadowcze RF-4EJ, Grupa Wczesnego Ostrzegania i Dowodzenia - latające radary E-2C i E-767, Grupa Treningowa Myśliwców - F-15DJ i szkolno-treningowe T-4, a Grupa Lotnicza Kwatery Głównej Dowództwa Obrony Powietrznej - transportowo-pasażerskie U-4, rozpoznawcze YS-11EA/EB, szkolne EC-1 i T-4.

Rocznie będzie modernizowane do 12 sztuk F-15J. fot. USAF.

  Natomiast dowództwu Japońskich Morskich Sił Samoobrony (JMSS) podlegają - oprócz sił okrętowych i jednostek nadbrzeżnych - jednostki lotnicze podporządkowane Dowództwu Floty Ruchomej oraz jednostki podporządkowane Dowództwu Szkolenia Lotniczego - trzy lotnicze grupy treningowe. Łącznie jest to siedem skrzydeł lotnictwa floty (1. Skrzydło Lotnicze, 2. Skrzydło Lotnicze, 4. Skrzydło Lotnicze, 5. Skrzydło Lotnicze, 21. Skrzydło Lotnicze, 22. Skrzydło Lotnicze, 31. Skrzydło Lotnicze) i trzy dywizjony lotnictwa floty (51. Dywizjon Lotniczy, 61. Dywizjon Lotniczy i 111. Dywizjon Lotniczy). Ich wyposażeniem są samoloty patrolowe P-3C, US-1A i US-2, rozpoznawcze EP-3C, transportowe i pasażerskie U-36A, LC-90 i YS-11MA-1 oraz śmigłowce: zwalczania okrętów podwodnych SH-60J/K, ratownicze MH-53E, wielozadaniowe UH-60J, MCH-101 i OH-6D.

Przerzut

  W związku z wspomnianym konfliktem z Chinami, Japończycy chcą zwiększyć nasycenie lotnictwem bojowym południowych części Japonii – w pobliżu Okinawy i spornego obszaru Senkaku na Morzu Wschodniochińskim. Najbliższa temu ostatniemu obszarowi baza w Naha, znajdująca się w południowej części wyspy Okinawa, staje się ważnym ogniwem planu operacji na południu. Lotnisko Naha znajduje się około 700 km od wschodniego wybrzeża Chin i 650 km od Tajwanu. 

  W bazie stacjonują myśliwskie F-15J sił powietrznych i patrolowe P-3C marynarki, które prowadzą całodobowe patrole nad Morzem Wschodniochińskim. Według planów, w ciągu dwóch lat liczba operacyjnych myśliwców w Naha wzrośnie dwukrotnie - z 20 do 40 maszyn. Do operacyjnego 204. Hikotai (dywizjonu), dołączą F-15J z drugiego dywizjonu – 305. Hikotai, który obecnie bazuje w Hyakuri. Dodatkowo w Naha będzie stale przebywała grupa lotnicza wczesnego ostrzegania i dowodzenia składająca się z maszyn E-767 i E-2C, obecnie E-2C działają z tej bazy periodycznie. Rozbudowa i modernizacja bazy ma pozwolić na zwiększenie tempa operacji lotniczych oraz umożliwić pomieszczenie na lotnisku większej liczby samolotów i smigłowców.

Modernizacje

  Najważniejsza w ciągu następnych trzech lat ma być dla JSPS modernizacja podstawowego myśliwca F-15J/DJ – produkowanego w latach 1981-1997 przez Mitsubishi Heavy Industries do wersji F-15J Kai. W 2014 roku unowocześnieniu zostanie poddane 12 samolotów. Kosztująca jednostkowo 12,5 mln USD modernizacja obejmuje unowocześnienie radaru AN/APG-63, nowy układ przeciwdziałania elektronicznego Mitsubishi Integrated Electronic Warfare System (MIEWS) i czujnik podczerwieni. Co ciekawe, piloci F-15J mają dostać gogle noktowizyjne do walki powietrznej (japońskie F-15 nigdy nie były przeznaczone do zadań powietrze-ziemia).

  Rodzime myśliwce F-2, opracowane wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi i produkowane w latach, mają zostać gruntowniej zmodyfikowane. Maszyny otrzymają  przede wszystkim nowy radar J/APG-2 z anteną aktywną AESA i zmodyfikowane pociski powietrze-powietrze AAM-4B o zasięgu do 120 km. AAM-4B będą stopniowo zastępowały rakiety AIM-120B AMRAAM. Zmodernizowane F-2 będą mogły przenosić cztery nowe pociski. Do roli maszyny uderzeniowej samoloty zostaną doposażone w intefejsy współpracy z bombami Joint Direct Attack Munition (JDAM) z odbiornikami GPS i INS. W 2014 roku będą na F-2 prowadzone badania podwieszanego zasobnika celowniczego i czujnika laserowego, które mają zostać wprowadzone w seryjnych maszynach.

Efektowne zdjęcie SH-60K. fot. Ministerstwo obrony Japonii.

  Posiadane przez JSPS samoloty wczesnego ostrzegania i dowodzenia E-767 otrzymają zmodyfikowane podzespoły komputerowe i elektroniczne, których zakup został sfinansowany w 2013 roku. Jednostka wczesnego ostrzegania sił powietrznych, która posiada cztery E-767 AWACS i 13 E-2C będzie podzielona - liczba eskadr wzrośnie z dwóch do trzech - jedna z nich, jak wspomniano, zostanie przebazowana do Naha. 

Zakupy

  Do 2018 roku liczba dywizjonów bojowych wzrośnie od 12 do 13, a maszyn znajdujących się na stanie tych jednostek z 260 do 280 sztuk. Kluczem do zwiększenia możliwości bojowych JSPS będzie przyjęcie do służby wielozadaniowych maszyn piątej generacji F-35A. Japonia zamówiła 28 sztuk F-35A w okresie pięciu lat objętych planem średnioterminowym, a kolejne 14 egzemplarzy w późniejszym okresie – do 2020 roku. Japonskie firmy wyprodukują dla nich części silnika, układy elektryczne i moduły radaru, a Mitsubishi Heavy Industries będzie odpowiedzialny za końcowy montaż maszyn. Pierwsze japońskie F-35A mają trafić do bazy Misawa, która stanie się odpowiednikiem lotniska Eglin w Stanach Zjdenoczonych. Pojawiły się informacje, że Japończycy rozważają zakup drugiej transzy tych maszyn, prawdopodobnie także w wersji krótkiego startu i pionowego lądowania, tj. F-35B. Ta odmiana ma być przystosowana do operowania z niewielkich lotnisk, a także z niszycieli śmigłowcowych typów Hyūga i Izumo.

  W 2005 roku Japonia poinformowała o rozpoczęciu programu własnego myśliwca piątej generacji. Taki krok nie był zaskoczeniem, siły zbrojne i przemysł tego kraju chcą nadal utrzymywać potencjał w zakresie konstrukcji zaawansowanych samolotów bojowych. Według ostatnich informacji prototyp (demonstrator) Mistubishi ATD-X ma wznieść się w powietrze w 2015 roku, a produkcja dwusilnkowej lekkiej maszyny (około 15 ton) piątej generacji powinna rozpocząć się około 2025 roku. Do tego czasu koncern Mitsubishi powinien ukończyć konstrukcję płatowca i radaru AESA, a Ishikawajima-Harima Heavy Industries nowe silniki z ruchomymi dyszami kierującymi wektorem ciągu turbin.

  Potencjał ISR Sił Samoobrony ma być zwiększony poprzez zakup trzech (początkowo) bezzałogowców klasy HALE, tj. strategicznej, Northrop Grumman RQ-4B Global Hawk. Dostarczone w 2015 roku maszyny maja operować z bazy Misawa, a jednym z ich głównych zadań będą misje monitoringu północnokoreańskiego programu nuklearnego. JSPS maja zamiar również kupić izraelskie bezzałogowce klasy tatycznej. Dodatkowo zakupione mają być cztery dodatkowe maszyny wczesnego ostrzegania - jednak ostateczna decyzja, co do dalszych losów projektu nie została zatwierdzona.

  Liczba operacyjnych posterunków naziemnych  systemów radiolokacyjnych i rozpoznawczych ma zostać zwiększona do 28. W skład naziemnego systemu ostrzegania Japonii wchodzą radary rodzimej konstrukcji J/FPS-3A (7 sztuk), J/FPS-4 (6 sztuk) i JFPS/5 (4 sztuki) oraz starsze - J/FPS-2 (6 sztuk), J/FPS-6S i J/FPS-20S (po 3 sztuki). Zwiększenie możliwości naziemnych systemów radiolokacyjnych ma zostać zostać zrealizowane poprzez ich modernizację i budowę nowych posterunków na wyspie Yonaguni (400 km na południowy-zachód od Okinawy i 160 km od Senkaku) oraz Takahatayama na wyspie Kyusyu. Na wyposażenie części posterunków mają wejść nowe stacje J/FPS-7. System radiolokacji aktywnej wspiera siedem stacji rozpoznania elektromagnetycznego (ELINT) i trzy stacje rozpozanwcze łączności (SIGINT).

Kawasaki P-1 jest samodzielną konstrukcją japońskiego konceru - program został zainicjowany po fiasku turbośmigłowego samolotu Lockheed P-7A Long-Range Air ASW-Capable Aircraft (LRAASW). fot. Kawasaki.

  Z kolei dla lotnictwa floty JMSS zakupione mają być w ciągu pięciu lat cztery morskie maszyny patrolowe Kawasaki P-1, co jednak w sumie będzie oznaczało, że marynarka będzie w posiadać tylko sześć tych samoloty w 2018 roku. Własny projekt P-1 ma zastąpić patrolowe P-3C znajdujące się obecnie na stanie pięciu skrzydeł i jednego dywizjonu lotniczego JMSS. Czterosilnikowy samolot posiada układ sterowania fly-by-wire, radar AESA HPS 106 i system dowodzenia CAE. W przeciwieństwie jednak do patrolowych P-8 Posejdon dla US Navy i marynarki indyjskiej, P-1 ma zachować detektor anomalii magnetycznych. Łącznie ma zostać wyprodukowane 70 sztuk tych nowych maszyn. Aby zachować zdolności operacyjne i zachować potencjał floty maszyn patrolowych na japońskich P-3 zostaną przeprowadzone prace w zakresie przedłużenia ich resursów.

  JMSS zwiększą również swoje możliwości floty wiropłatów. Wraz z wejściem do słuzby kolejnych okrętów z pokładami lotniczymi - typu Hyūga (dwa w latach 2009-2011) i typu Izumo (planowane dwa) zwiekszy się etatowa ilość śmigłowców lotnictwa pokładowego. W zaiązku z tym zakupione zostaną w latach 2014-2018 cztery nowe maszyny SH-60K Seahawk przeznaczone do zwalczania okrętów podwodnych, a utrzymywane przez flotę, a zbudowane na licencji SH-60J/K będą miały przedłużone resursy.

  Najbardziej ambitnym programem lotniczym JMSS jest zakup i wdrożenie do eksploatacji 17 przemiennopłatów MV-22. Siły morskie chcą wykorzytsać Ospreye do zadań ratowniczych i przerzutu wojsk, w tym pododdziałów tworzonej na wzór amerykańskiej US Marine Coprs piechoty morskiej. Japońskie jednostki marines mają stanowić siły szybkiego reagowania zdolne do interwencji na kluczowych obszarach. Próby MV-22B na okręcie desantowym-doku Ōsumi i niszczycielu śmigłowcowym Hyūga, wykazały duże możliwości MV-22B w operacjach z pokładu tych jednostek. Cały proces dostaw Ospreyów - po ich formalnym nabyciu - trwał będzie pięć lat - od 2014 do 2018 roku.

  Nowy średnioterminowy plan obronny dla Sił Samoobrony Japonii może wydawać się skromny, biorąc pod uwagę ilość planowanych do wydania środków finansowych. Zdaniem komentatorów jest to jednak wyważony program modernizacji kluczowych elementów sił zbrojnych - nie rozbudowy "wszerz", ale rozwoju jakościowego. Ten ostatni czynnik ma stanowić o przewadze lotnictwa wojskowego Japonii nad potencjalnymi przeciwnikami. Program zakłada przede wszytskim wdrożenie do służby myśliwców piątej generacji, a utrzymanie przewagi i ciągła praca nad doskonaleniem potencjału, zgodnie z wymyśloną w Japonii filozofią ciągłej poprawy Kaizen ma doprowdzić do zbudowania własnego samolotu bojowego przyszłości. Naszym zdaniem, plan jest także przemyślaną odpowiedzią na obserwowany od kilku lat wzrost napięć w północno-wschodniej Azji.

Robert Ciechanowski




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Airbus Helicopters H160M Guépard – przyszłość francuskiej floty śmigłowców

Airbus Helicopters H160M Guépard – przyszłość francuskiej floty śmigłowców

Zainicjowana pod koniec czerwca 2020 roku przez Inspektorat Uzbrojenia faza dialogu technicznego dotycząca programu Perkoz skłania do przyjrzenia s...

więcej polecanych artykułów