Serwis używa cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.
zamknij   

szukaj

2012-05-29 15:19:11

Atomowe okręty podwodne typu Skate

     O ile pierwsze dwa okręty o napędzie atomowym można traktować jako prototypy, o tyle jednostki typu Skate były pierwszymi seryjnymi okrętami tej klasy w służbie amerykańskiej marynarki. Z tego też względu pod pewnymi względami dzierżą palmę pierwszeństwa w historii rozwoju okrętów podwodnych (m. in. pierwsza poważna awaria na pokładzie atomowego okrętu podwodnego, czy też pierwszy zatopiony cel).

   Po zamówieniu prototypów nowej klasy okrętów atomowych (USS Nautilus i USS Seawolf), część przedstawicieli Departamentu Obrony wskazała, że są one za duże i za drogie do seryjnej budowy. Podjęto więc decyzje o opracowaniu mniejszych i zarazem tańszych jednostek, których budowa miała rozpocząć się niezwłocznie po zatwierdzeniu projektu. Prace nad nim rozpoczęły się w początkach lat pięćdziesiątych, po zakończonych sukcesem doświadczeniach z prototypowym reaktorem w ośrodku w Oak Ridge – od razu program budowy tego napędu stał się priorytetem dla Marynarki.

   W celu osiągnięcia głównego wymagania Departamentu Obrony, tj. zmniejszenia kosztów, Dział Studiów Projektowych wysunął propozycję ograniczenia rozmiarów okrętów do wielkości jednostek typu Tang oraz zmniejszenia prędkości do rozwijanych przez wykorzystywane wówczas jednostki konwencjonalne – w porównaniu do nich jedynym plusem nowych okrętów było wykorzystanie nowego napędu. Zespół adm. Rickover’a dokonał niezbędnych obliczeń związanych z mocą reaktora, miała ona zapewnić moc na poziomie konwencjonalnych silników okrętów typu Tang. Te założenia wpłynęły także na niewykorzystanie pierwszych wniosków i doświadczeń wynikających z eksploatacji doświadczalnego okrętu podwodnego USS Albacore, który posiadał kroplowy kadłub zmniejszający opory hydrodynamicze – był wzorem do budowy kolejnych jednostek o napędzie atomowym (pierwszymi seryjnymi jednostkami o takim kadłubie były okręty typu Skipjack).

   Najwięcej trudności spowodowało „odchudzenie” reaktora, w tym przypadku nie działała zasada mówiąca, że ograniczenie parametrów powoduje tym samym spadek masy – udało się zmniejszyć parametry reaktora S2W o 50%, jednak ciężar urządzeń pomocniczych (głównie osłony przeciwradiacyjnej) spowodował, że masa nowego napędu wynosiła 60% masy S2W. Inną kwestią, która spędzała sen z powiek zespołowi inżynieryjnemu było umieszczenie na pokładzie wymaganej przez US Navy jednostki ognia – według wymagań, wzorem typu Tang, nowe okręty miały posiadać po cztery torpedy na cztery wyrzutnie dziobowe i po trzy na dwie wyrzutnie rufowe, łącznie więc miały zabierać do 30 podwodnych pocisków. Ze względu na brak miejsca na pokład mogły się zmieścić tylko 22 torpedy - na tak ograniczoną ilość zgodziła się Rada Główna Marynarki.

   Powyższe zabiegi spowodowały ograniczenie ceny jednostkowej okrętu do 40 mln USD (według cen z 1955 roku), dla porównania cena okrętów o napędzie konwencjonalnym wynosiła wówczas 28,5 mln USD za sztukę. Zamówienie na cztery okręty o oznaczeniu projektowym SCB 121 zostało zawarte 18 lipca 1955 roku, pierwsza para została ujęta w budżecie FY55, a druga FY56. Według założeń ich budowa miała być rozłożona między dwie stocznie – prywatną Electric Boat Co. (należącą do koncernu General Dynamics) oraz państwową stocznię marynarki w Portsmouth. Jednak z powodu obciążenia budową rozpoznawczego okrętu podwodnego Triton kontrakt na drugą jednostkę, którą miała budować Electric Boat Co., został przekazany państwowej stoczni marynarki Mare Island w Vallejo.

Opis konstrukcji

   Jednostki typu Skate stanowiły ostatnią próbę połączenia koncepcji kadłuba okrętów podwodnych typu XXI i nowoczesnej siłowni atomowej. Wnętrze okrętu zostało podzielone na pięć przedziałów wodoszczelnych (patrząc od dziobu: dziobowy przedział torpedowy, przedział załogi wraz z centrum dowodzenia, przedział reaktora, przedział napędowy oraz przedział rufowy wraz z rufowymi wyrzutniami torpedowymi). Nad przedziałem załogowym umieszczony został kiosk, w którym znalazły się szyby dla dwóch peryskopów, radaru obserwacji nawodnej i powietrznej SS-2, masztu radiowego BRA-34, „chrap” dla generatorów awaryjnych, masztów dla elektronicznych systemów rozpoznawczych oraz ostrzegania przed emisją systemów radiolokacyjnych. Mimo odległej daty wcielenia do służby do dziś marynarka wojenna USA nie ujawniłamaksymalnej głębokości na jaką okręty tego typu mogły zejść, oficjalna głębokość testowa to 213 metrów. Całość konstrukcji była bardziej dopracowana hydrodynamicznie niż w przypadku Nautilusa, dzięki czemu nie występowały problemy z wibracjami i hałasem jak w jego przypadku.

 

Wodowanie USS Swordfish.

   Układ napędowy składał się z pojedynczego reaktora firmy Westinghouse, pierwsze dwie jednostki otrzymały model S3W, dwie kolejne S4W. Reaktory stanowiły rozwinięcie stosu zastosowanego na Nautilusie i działały na podobnej zasadzie – chłodziwem i przekaźnikiem ciepła była woda z obiegu zamkniętego. Podgrzana para była doprowadzana do dwóch zespołów turbin parowych firmy Westinghouse o łącznej mocy około 7000 KM, które napędzały dwa wały napędowe zakończone czterołopatowymi śrubami – każda turbina na osobnym wale. Prędkość maksymalna na powierzchni dochodziła do 23 węzłów, a podwoda przekraczała 20. Wkłady w reaktorze pozwalały na przepłynięcie około 130 tys. mil morskich, jednak wymiany dokonywano średnio po 100-120 tys.

   Uzbrojenie typu Skate składało się wyłącznie z broni torpedowej, wyrzutnie umieszczone były zarówno w dziobowej części okrętu jak i na rufie. Dziobowy przedział torpedowy obejmował sześć wyrzutni Mk 56 przeznaczonych dla torped kalibru 533 mm (długość wyrzutni 7,01 metra) – początkowo dla ciężkich Mk 14-6 oraz Mk 16-6 i Mk 16-8 (do zwalczania celów nawodnych) oraz lekkich Mk 37 (do zwalczania okrętów podwodnych). Rufowy przedział torpedowy mieścił dwie wyrzutnie Mk 57 przeznaczone wyłącznie dla lekkich torped Mk 37 oraz celów pozornych (długość wyrzutni 5,49 metra). Jednostka ognia dla okrętu wynosiła łącznie 22 torpedy (18 na dziobie i 4 na rufie). W latach 70. ub. Wieku, po przejściu modernizacji, ciężkie torpedy zostały wymienione na nową konstrukcję – Mk 48.

  Wyposażenie elektroniczne składało się z dwóch systemów hydroakustycznych (BQR-2 oraz SQS-4 Mod 1) umieszczonych w dziobowej części jednostki i służących do pasywnej i aktywnej obserwacji przedniej półsfery. Zasięg systemów pasywnych pozwalał na wykrycie celu w odległości około 12 km. Znalazło się także miejsce dla systemu ostrzegawczego przed odpalonymi torpedami QXB-3 (później wymienionego na WLR-2). Kierowanie ogniem zapewniał system Mk 101 Mod 15 (na Swordfish i Sargo) oraz Mk 101 Mod 19 (na pozostałych).

   Załoga składała się z 84 osób (8 oficerów i 76 podoficerów i marynarzy), które ze względu na brak miejsca nie miały indywidualnych miejsc odpoczynku i snu.

Okręty podwodne typu Skate:

Nazwa

Numer

Stocznia

Poł. stępki

Wodowanie

W służbie

Wycofanie

Skate

SSN 578

Electric Boat Co. - Groton

21.07.1955

16.05.1957

23.12.1957

12.09.1986

Swordfish

SSN 579

Portsmouth Naval Shipyard - Kittery

25.01.1956

27.08.1957

15.09.1958

2.06.1989

Sargo

SSN 583

Mare Island Naval Shipyard - Vallejo

21.02.1956

10.10.1957

1.10.1958

26.02.1988

Seadragon

SSN 584

Portsmouth Naval Shipyard - Kittery

20.06.1956

16.08.1958

5.12.1959

12.06.1983

W służbie

Skate – po wejściu do służby rejs szkoleniowo-treningowy odbył w rejonie Bermudów, w tym czasie w morzu spędził 10 dni, po czym powrócił do macierzystego portu – bazy okrętów podwodnych w New London. Pod koniec lutego 1958 roku udał się w pierwszy rejs transatlantycki odwiedzając w Europie porty w Wielkiej Brytanii, Holandii oraz Francji. W drugiej połowie 1958 roku Skate operował na wodach Arktyki (od 30 lipca do 9 sierpnia), w tym czasie przebył ponad 2400 mil morskich oraz wynurzył się 9 razy, jako drugi okręt podwodny dotarł też na Biegun Północny. Po rejsie ponownie odwiedził porty Europy w Norwegii, Holandii, Belgii oraz Francji powracając do bazy 25 września. Po okresie prób i ćwiczeń na wodach amerykańskich, w marcu 1959 roku ponownie udał się na wody Arktyki w czasie których przeprowadzono pomiary grubości pokrywy lodowej. W czasie całej misji pod lodami przepłynął 3900 mil morskich oraz wynurzył się 10 razy. 17 marca, po dotarciu na Biegun Północny, załoga wzięła udział w uroczystości rozsypania prochów sir George’a Huberta Wilkins’a – australijskiego badacza Arktyki, który zmarł w 1958 roku. Po powrocie do New London resztę roku oraz większość następnego wykorzystano na ćwiczenia na wodach lokalnych, które miały na celu opracowanie i testy nowych taktyk zwalczania okrętów podwodnych o napędzie atomowym. W styczniu 1961 roku Skate powrócił do stoczni, gdzie przeszedł przegląd połączony z wymianą paliwa w reaktorze, cała operacja trwała do lipca. Po jej zakończeniu przez następne 11 miesięcy zajmował się operacjami na wodach lokalnych, które wiązały się z opracowaniem i testowaniem procedur ZOP. W lipcu 1962 roku okręt ponownie udał się na północ, gdzie na Biegunie Północnym (31 lipca) spotkał się z siostrzanym Seadragonem, który na miejsce spotkania przybył z Pacyfiku. W czasie tygodnia obie jednostki operowały wspólnie pod wodami Arktyki, prowadząc testy urządzeń nasłuchowych oraz procedur śledzenia celów w tym środowisku. Po powrocie do bazy rozpoczął operacje na wodach amerykańskich. W kwietniu 1965 roku ponownie znalazł się w stoczni, gdzie przeprowadzono drugą wymianę paliwa w reaktorze oraz przeprowadzono testy w ramach programu SUBSAFE [1], jako pierwsza jednostka tej klasy – prace zakończyły się we wrześniu 1967 roku. Po powrocie do służby Skate odbył testy i szkolenie na wodach Karaibów, po czym powrócił do New London, skąd rozpoczął kolejny okres operacji na wodach lokalnych oraz Atlantyku. W październiku 1968 roku został skierowany na Morze Śródziemne, gdzie w składzie 6. Floty, operował przez dwa miesiące. W 1969 roku ponownie (dwukrotnie) znalazł się na Biegunie Północnym (marzec i kwiecień), a także w 1970 (październik) i w 1971 (luty). Pozostały czas w latach 1969-71 spędził na ćwiczeniach na wodach lokalnych oraz na Atlantyku, gdzie toczył symulowane pojedynki z jednostkami morskimi NATO. W lipcu 1971 roku po raz trzeci odwiedził stocznie w Norfolk, gdzie przeprowadzono prace wymiany paliwa w reaktorze – zakończyły się w listopadzie 1973 roku. Po powrocie do linii Skate pozostał we Flocie Atlantyku, w składzie której operował do końca lat 70. Lata 80. spędził w składzie Floty Pacyfiku, operując z nowego portu macierzystego – Pearl Harbor. W tym czasie przeszedł czwartą operację wymiany paliwa, a wkrótce po tym, ze względu na cięcia budżetowe oraz obecność dużej ilości nowszych okrętów w 1985 roku zapadła decyzja aby wycofać go ze służby. Zabieg ten przeprowadzono dwuczęściowo, z linii wycofano go 3 sierpnia 1986 roku, a oficjalne uroczystości odbyły się 12 września 1986 roku. Podobnie jak pozostałe okręty wyposażone w napęd atomowy został skierowany do stoczni Puget Sound w Bremerton, gdzie przeszedł zabieg dezaktywacji i recyclingu zakończony 6 marca 1995 roku.

Swordfish – po wejściu do służby cykl prób morskich oraz rejs szkolno-treningowy odbył na Atlantyku, po czym został skierowany do Floty Pacyfiku i bazy macierzystej w Pearl Harbor, gdzie dotarł w lipcu 1959 roku. W czasie pierwszego roku służby przebył ponad 35000 mil morskich, z czego ponad 80% pod wodą. W styczniu 1960 roku został skierowany na zachodni Pacyfik, gdzie spędził 4 miesiące – w tym czasie odwiedził m. in. Tajwan oraz Filipiny, gdzie prezydenci tych państw mieli okazję zwiedzić okręt. Ponownie w tym rejonie znalazł się w lipcu, powracając na Hawaje w październiku 1960 roku. Pozostałą część tego roku oraz pierwszą połowę 1961 spędził na wodach lokalnych biorąc udział w licznych ćwiczeniach. W maju przeszedł na zachodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych i operował z baz w San Francisco oraz San Diego w czasie ćwiczeń z okrętami nawodnymi. Do Pearl Harbor powrócił 14 lipca 1961 roku i po okresie przygotowań we wrześniu udał się, po raz trzeci, na zachodni Pacyfik, gdzie spędził 2 miesiące. W styczniu 1962 roku w stoczni Mare Island przeszedł przegląd oraz operację wymiany paliwa w reaktorze – była to pierwsza tego typu operacja przeprowadzona w stoczni zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych. Prace zostały przeprowadzone do końca września, po okresie prób 26 października ponownie został wysłany na zachodni Pacyfik, gdzie brał udział w misjach rozpoznawczych w rejonie wód terytorialnych dalekowschodniej części ZSRR.

 

USS Skate.

   W czasie kolejnej takiej misji, w I połowie 1963 roku, został wykryty przez siły ZOP w czasie ćwiczeń Floty Pacyfiku, jednak Rosjanom nie udało się zmusić okrętu do wynurzenia. Kolejne misje specjalne na wodach Pacyfiku (w 1964 i 1965 roku) doprowadziły do otrzymania przez Swordfisha wyróżnienia za wzorowe przeprowadzenie zadań. Drugi przegląd, połączony z wymianą paliwa i testów w ramach programu SUBSAFE, odbył się w stoczni marynarki w San Francisco i trwał od listopada 1965 roku do września 1967 roku. Po próbach i szkoleniu jednostka powróciła do linii 13 października, jednak do końca roku operowała w rejonie Hawajów przygotowując się do kolejnych misji. 3 lutego 1968 roku okręt opuścił Pearl Harbor i skierował się w morze – w czasie tego rejsu stał się „bohaterem” wypadku radzieckiego okrętu podwodnego K-129, który zatonął na Pacyfiku. K-129 był okrętem podwodnym projektu 629A (Golf II) o napędzie konwencjonalnym, jego głównym uzbrojeniem były trzy pociski balistyczne R-21 (SS-N-5). Okręt zaginął w czasie trzeciego patrolu bojowego na Pacyfiku, według jednej z teorii (rozpowszechnionej głównie w ZSRR) powodem tego wypadku była kolizja właśnie z USS Swordfish. Jako koronny argument w tej kwestii podawany jest fakt, że 17 marca okręt ten przybył do amerykańskiej bazy morskiej w Japonii (Jokosuka), gdzie przeszedł naprawy obudowy kiosku i peryskopów. Według oficjalnego komunikatu amerykańskiego Departamentu Obrony (z sierpnia 1993 roku) „podejrzany” w tym czasie wykonywał tajne operacje na Morzu Japońskim (uszkodzenia były spowodowane przez czynniki naturalne i zostały naprawione siłami okrętu warsztatowego), a najbliższy amerykański okręt podwodny znajdował się w odległości 300 mil morskich od miejsca zatonięcia K-129. Sprawa K-129 wróciła na łamy opinii publicznej w 1968 roku, kiedy US Navy utraciła w tajemniczych okolicznościach okręt podwodny USS Scorpion – według części opinii okręt ten został zatopiony przez jednostki radzieckie w rewanżu za utratę właśnie K-129. Swordfish powrócił do Pearl Harbor 5 września i przez pozostałą część roku pozostał w porcie. W pierwszej połowie 1969 roku (do maja) prowadził operacje w rejonie Hawajów, po czym ponownie skierowany został na zachodni Pacyfik, gdzie znajdował się do listopada, koniec roku ponownie spędził w bazie macierzystej. Od 24 lutego do 9 kwietnia 1970 roku wykonywał misje specjalne, po których powrócił na Hawaje, gdzie w stoczni marynarki w Pearl Harbor przeszedł przegląd trwający do października, po jego zakończeniu przeprowadzał rejsy szkolno-treningowe na wodach lokalnych. Na zachodnim Pacyfiku operował ponownie od 24 marca do 22 września 1971 roku, w tym czasie odwiedził porty w Japonii, Korei Południowej i Hong Kong. Po powrocie do macierzystej bazy pozostał na wodach lokalnych do czerwca 1972 roku, kiedy przeszedł remont połączony z wymianą paliwa – prace zakończyły się w styczniu 1974 roku. Przez cały rok okręt wykonywał rejsy ćwiczebne w rejonie zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych, kończąc go w grudniu kiedy powrócił do stoczni w Pearl Harbor na przegląd. Po jego zakończeniu, w lutym 1975 roku, w czasie prób w pobliżu Lanai wszedł na mieliznę (14 luty), po samodzielnym zejściu z niej powrócił do bazy, gdzie dokonano oględzin kadłuba i niezbędnych napraw. Po jego zakończeniu operował dalej w składzie Floty Pacyfiku, w 1977 roku w trakcie ćwiczeń odpalona przez okręt ćwiczebna torpeda (Mark 14) na skutek awarii żyroskopu trafiła Swordfisha w lewo burtową śrubę napędową. Na szczęście dla okrętu podwodny pocisk był pozbawiony głowicy bojowej, a sama awaria była kolejną tego typu przygodą z kiepskiej jakości amerykańskimi torpedami. Po awaryjnym przerwaniu ćwiczeń okręt powrócił do Pearl Harbor gdzie dokonano niezbędnych napraw, po ich zakończeniu w październiku tego roku jednostka wyruszyła w kolejny rejs (trwający do marca 1978 roku) na zachodni Pacyfik odwiedzając Japonię, Koreę Południową, Guam, Filipiny, Hong Kong.

 

Jednostka typu Skate podczas marszu na powierzchni.

   Okres między kwietniem 1978, a lipcem 1979 roku został wykorzystany do operacji na wodach amerykańskich i ćwiczeń. Pozostałą część roku spędził w morzu (zachodni Pacyfik), w trakcie którego odwiedził ponownie Japonię, Koreę Południową oraz Guam. Kilka dni po opuszczeniu wyspy, na skutek uszkodzeń powrócił do Apra Harbor, gdzie dokonano prowizorycznych napraw, po ich zakończeniu kontynuowano zadania wracając na Hawaje w grudniu 1979 roku. Podobnie wyglądał przebieg służby w latach 1980-81, do marca kiedy w Pearl Harbor przeszedł przegląd oraz wymianę paliwa. Lata 1981-85 spędził głównie na operacjach w zachodniej części Pacyfiku, jednak ze względu na brak pewnych informacji nie można obecnie opisać tego okresu. W październiku 1985 roku w czasie pobytu w Pearl Harbor doszło do awarii pompy zęzowej, w związku z planowym wyjściem w morze postanowiono przyspieszyć naprawę poprzez instalacje takiej samej pompy przeniesionej z USS Skate, który był już przygotowywany do wycofania. Po przyspieszonej wymianie, bez przeprowadzenia prób, okręt wyszedł w morze – 23 października, 24 godziny po wyjściu z bazy, pompa przestała działać zalewając maszynownie. Pierwsza ocena sytuacji wskazywała na możliwość użycia pomp przenośnych, które mogły być użyte na głębokości peryskopowej, podniesienie dziobu spowodowało, że masa wody skierowała się ku rufowym przedziałom, powodując niekontrolowany wzrost kąta podniesienia dziobu do 45°. W tej sytuacji doszło do wybuch pożaru w maszynowni oraz uszkodzenia pompy olejowej silników, procedura w tej sytuacji nakazywała ich wyłączenie – doprowadziło to do niekontrolowanego zanurzania okrętu z trymem na rufę. Główny mechanik, widząc sytuację, samorzutnie rozkazał ponowne uruchomienie silników w celu zapobieżenia zanurzaniu, jednocześnie dowódca postanowił dokonać wynurzenia awaryjnego, zabiegi te doprowadziły do osiągnięcia przez okręt powierzchni. Po wyjęciu na powierzchnię rozpoczęła się akcja ratownicza – pierwszymi czynnościami było wyłączenie reaktora (ze względu na podejrzenie awarii rurociągów doprowadzających wodę) i uruchomienie generatorów awaryjnych, dzięki nim usunięto wodę z kadłuba, przy pomocy gaśnic ugaszono pożar. 24 października do Swordfisha dotarł holownik Reclamier, który odholował jednostkę do bazy, gdzie przeszła remont, który trwał do grudnia 1985 roku (wypadek kosztował życie jednego marynarza). Po jego zakończeniu okręt odbył jeszcze jeden rejs operacyjny (w drugiej połowie 1986 roku), po czym zapadła decyzja o jego wycofaniu ze służby. Ostatecznie wydarzenie to miało miejsce 2 czerwca 1989 roku w Pearl Harbor, okręt na holu został wysłany do stoczni w Puget Sound w Bremerton, gdzie przeszedł zabiegi dezaktywacji i recyclingu (zakończone we wrześniu 1995 roku).

 

Trzej bohaterowie naszego artykułu w marszu na powierzchni Oceanu Spokojnego.

Sargo – po wejściu do służby (jako pierwszy okręt o napędzie atomowym zbudowany na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych) przeszedł intensywny okres prób i treningu załogi, czego ukoronowaniem były próby na poligonie morskim zakończone posłaniem na dno 21 października 1958 okrętu-celu (wycofany ze służby okręt desantowy USS Chittenden County), który tym samym został pierwszą jednostką morską zatopioną przez okręt podwodny o napędzie atomowym. Po trwających próbach morskich przeszedł przegląd, po czym skierowany został do nowej bazy macierzystej – Pearl Harbor na Hawajach. Do końca 1959 roku wykonywał rejsy na wodach lokalnych i przygotowywał się do pierwszej misji. 18 stycznia 1960 roku wyruszył w kierunku Bieguna Północnego, dokąd dotarł przez Cieśninę Beringa 9 lutego. W ramach świeżej tradycji wynurzył się przebijając się przez lód, załoga przez kilka godzin czasu wolnego przeprowadziła proste badania oraz wykorzystała czas wolny, pozostawiła tam także flagę stanu Hawaje. Do Pearl Harbor powrócił 3 marca, w czasie rejsu przepłynął ponad 11000 mil morskich, z czego 6003 pod lodem, tylko 300 mil całego rejsu przepłynął na powierzchni. Przez resztę marca i część kwietnia w miejscowej stoczni przechodził przegląd, 25 kwietnia gościł na pokładzie króla Nepalu. W maju prowadził operacje na wodach wokół Hawajów przygotowując się do kolejnej misji. 14 czerwca w czasie pobytu w porcie doszło do wypadku – w czasie ładowania zbiorników z tlenem doszło do pożaru w przedziale maszyny sterowej. Ze względu na rozprzestrzenianie się ognia i niemożności jego opanowania podjęto decyzję o zanurzeniu jednostki w porcie z otwartym włazem do objętego pożarem przedziału – zgodnie z oczekiwaniami woda, która dostała się wewnątrz doprowadziła do zduszenia ognia. W czasie wypadku zginął jeden z marynarzy, a sam okręt był uszkodzony (naprawy prowadzone zostały na miejscu i trwały do września). W okresie październik – grudzień 1960 roku odbywał ćwiczenia na wodach Hawajów, w ich czasie doszło na Pacyfiku do pierwszego ćwiczebnego pojedynku pomiędzy dwoma okrętami podwodnymi o napędzie atomowym. W styczniu 1961 roku Sargo wyruszył na zachodni Pacyfik, w czasie tej misji odwiedził Sydney, powrócił do bazy 27 maja. Do końca roku pozostał (poza wizytą w San Diego w listopadzie) na wodach w rejonie Hawajów. W pierwszejpołowie 1962 roku także pozostał na wodach lokalnych (poza okresem luty-marzec, kiedy operował w rejonie zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych), a 28 lipca wszedł do stoczni w Pearl Harbor, gdzie przeprowadzono przegląd połączony z wymianą paliwa w reaktorze – prace te zakończono w marcu 1963 roku. Po ich zakończeniu w okresie (kwiecień-czerwiec) operował na wodach zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych, po czym w lipcu skierowany został na zachodni Pacyfik, gdzie pozostał do października wracając do bazy macierzystej. Od października do kwietnia 1964 roku odbywał rejsy i ćwiczenia na wodach wokół Hawajów. Pomiędzy kwietniem i październikiem ponownie znajdował się na zachodnim Pacyfiku, na głównie wodach wietnamskich, a po powrocie do bazy prowadził rejsy szkolno-treningowe na wodach lokalnych (do kwietnia 1965 roku). Okres kwiecień – czerwiec spędził na zachodnim Pacyfiku, a po krótkim odpoczynku załogi, od lipca do września na wodach kalifornijskich, gdzie brał udział w ćwiczeniach sił ZOP. Od września prowadził operacje na wodach hawajskich, gdzie 13 października doszło do kolizji z atomowym okrętem podwodnym USS Barb (SSN 596). Naprawa uszkodzeń została dokonana siłami stoczni w Pearl Harbor, przy okazji dokonano przeglądu przed kolejnym rejsem na zachodni Pacyfik (który obył się od listopada 1965 do kwietnia 1966 roku). Po jego zakończeniu ponownie znalazł się w stoczni bazy macierzystej, gdzie przeprowadzono operację wymiany paliwa w reaktorze oraz dokonano przeglądu w ramach programu SUBSAFE. Prace zakończyły się w kwietniu 1968 roku, a po szkoleniu w czerwcu wyruszył na zachodni Pacyfik, do bazy powrócił we wrześniu. Do kwietnia 1969 roku brał udział w operacjach na wodach hawajskich, w tym czasie zatopił kolejny cel (31 stycznia 1969 roku – okręt podwodny USS Sterlet). W okresie kwiecień-czerwiec ponownie operował na zachodnim Pacyfiku, po czym powrócił na wody Hawajów, gdzie uczestniczył w ćwiczeniach z japońskim okrętem podwodnym Harushio.

 

USS Skate w rejonie Bieguna Północnego.

Sierpień tego roku spędził w stoczni na przeglądzie i naprawach sonaru, a od września do marca 1970 roku ponownie na zachodnim Pacyfiku – w czasie tego okresu odwiedził Japonię (Jokosukę oraz baza US Navy w Zatoce Buckner na Okinawie), Filipiny, Hong Kong oraz Singapur. Pozostałą część roku spędził na wodach w rejonie Hawajów oraz w stoczni w Pearl Harbor, ponownie na zachodni Pacyfik wyruszył we wrześniu 1971 roku. W czasie tego rejsu zawijał do baz amerykańskich na wyspie Guam oraz na Filipinach oraz odwiedził Hong Kong i Koreę Południową, do bazy powrócił 20 marca. Po krótkim okresie pobytu na wodach hawajskich ponowie skierowany został w rejon Azji w maju, powrócił do macierzystego portu w październiku. Pozostałą część roku spędził na lokalnych wodach, testując m.in. system AN/WLR-8 służący do przechwytywania sygnałów elektronicznych. Próby trwały większość 1973 roku, w czasie których okręt przebywał na wodach w rejonie Pearl Harbor – we wrześniu rozpoczął kolejny okres w stoczni związany z wymianą paliwa w reaktorze oraz modernizacją pozwalającą na korzystanie z torped Mark 48. Prace stoczniowe zakończyły się 17 kwietnia 1975 roku po czym rozpoczął się okres szkolenia i testów nowych systemów, zakończony we wrześniu tego roku. W październiku przeprowadził rejsy szkolno-treningowe na wodach Hawajów, po czym 10 grudnia wyruszył w kolejny rejs w stronę Azji. W jego trakcie odwiedził bazy na wyspie Guam i na Filipinach oraz Hong Kong i Pusan, powracając do Pearl Harbor 31 maja 1976 roku. Resztę roku spędził na wodach lokalnych oraz na przeglądzie w stoczni (wrzesień – grudzień). Pierwszą połowę 1977 roku spędził na operacjach na wodach Hawajów, po czym w czerwcu skierowany został na wody azjatyckie, powracając do bazy w grudniu. Cały 1978 roku spędził na wodach Hawajów i Kalifornii biorąc udział w ćwiczeniach floty (RIMPAC 78) oraz zadaniach szkolno-treningowych. Na zachodni Pacyfik wyruszył pod koniec stycznia 1979 roku, powracając do bazy 21 sierpnia (w czasie rejsu tradycyjnie już odwiedził Japonię, Filipiny, Hong Kong i Guam). Przez resztę 1979 roku i pierwszą połowę 1980 brał udział w operacjach na wodach lokalnych, uczestnicząc m. in. w manewrach RIMPAC 80. 14 czerwca w stoczni w Pearl Harbor rozpoczął się przegląd i wymiana paliwa, prace zostały zakończone w marcu 1983 roku. Do września operował na wodach lokalnych, wykonując głównie misje szkolno-treningowe, a ostatnie miesiące 1983 roku (wrzesień-grudzień) spędził na wschodnim Pacyfiku odwiedzając m.in. Esquimalt (Kanada) oraz Seattle i Oakland. W marcu 1984 roku ponownie skierowany został na zachodni Pacyfik, gdzie z krótką przerwą (wrzesień-październik) pozostał do końca roku. Ostatnie lata służby w pierwszej linii (1985-1986) spędził głównie na wodach Hawajów i Kalifornii prowadząc działania szkolne, zaliczył też dwa rejsy na wody azjatyckie powracając do bazy w kwietniu 1986 roku. Wtedy też podjęto decyzję o stopniowym ograniczeniu jego aktywności, będącą wstępem do wycofania ze służby. Pierwsze prace związane z dezaktywacją przeprowadzone zostały w stoczni w Pearl Harbor, tam też odbyła się uroczystość wycofania ze służby – 26 lutego 1988 roku, po której Sargo został przeholowany do Bremerton, gdzie przeszedł operację recyclingu i dezaktywacji (zakończono ją 5 kwietnia 1995 roku).

Seadragon – w czasie prób stoczniowych przed wejściem do służby okręt zderzył się z wielorybem lub dużym rekinem, co spowodowało uszkodzenia jednej ze śrub, naprawa tych uszkodzeń spowodowała opóźnienie wejścia do służby. Pierwszy szkolno-treningowy rejs odbył na Morzu Karaibskim, a po odpoczynku w New London przez północ przeszedł na Pacyfik docierając do Pearl Harbor 5 września 1960 roku. Do czerwca 1961 roku wykonywał operacje na wodach lokalnych, wyruszając w pierwszy rejs na wody azjatyckie, powracając do bazy w październiku. Do końca roku oraz przez pierwszą połowę 1962 pozostał na wodach Hawajów, po czym 12 lipca skierowany został na północ w kierunku Bieguna Północnego, gdzie spotkał się z bliźniaczym USS Skate, docierając do celu podróży 2 sierpnia 1962 roku. W drodze powrotnej wziął udział w akcji ratunkowej w rejonie stanu Washington, uratował 12 osób z rozbitego wodnosamolotu – dostarczył ich do Port Angeles. Po tym wydarzeniu pozostał w rejonie tego stanu uczestnicząc w ćwiczeniach z amerykańskimi i kanadyjskimi siłami ZOP powracając do bazy 14 września.

 

USS Seadragon.

W pierwszej połowie 1963 roku odbył rejs na zachodni Pacyfik, po czym w stoczni w Pearl Harbor rozpoczął przegląd połączony z wymianą paliwa, prace zakończyły się w maju 1964 roku. W sierpniu tego roku wyruszył na wody azjatyckie, jako wzmocnienie sił amerykańskich operujących w Zatoce Tonkijskiej, jego bazą wypadową była Zatoka Subic na Filipinach. Do portu macierzystego powrócił w marcu 1965 roku. Przez następne cztery lata był wykorzystywany na wodach lokalnych oraz zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych, biorąc udział w licznych ćwiczeniach związanych z siłami ZOP, w tym okresie ponowie zapisał się w akcjach ratowniczych – w 1967 roku w rejonie Hawajów uratował siedmiu rybaków, których kuter poszedł na dno w wyniku pożaru. W lipcu 1968 roku rozpoczął kolejny okres prac stoczniowych – wymiana paliwa, przegląd w ramach programu SUBSAFE, modernizacja, zakończony w marcu 1971 roku. W ciągu kolejnych lat służby (ze względu na brak dokładnych informacji nie zostały rozpisane) wziął udział w kolejnych dwóch wyprawach na Biegun Północny oraz dziesięciu rejsów na zachodni Pacyfik. W latach 80., w związku z posiadaniem licznej floty okrętów o napędzie atomowym, podjęto decyzję o jego wycofaniu. Ostatecznie Seadragon opuścił szeregi US Navy 12 czerwca 1983 roku, po czym przeholowano go do Bremerton, gdzie w stoczni Puget Sound miał przejść zabieg dezaktywacji i recyclingu (prace zakończyły się 18 września 1995 roku).

Dane techniczne:

Wyporność nawodna [t]

2570

Wyporność podwodna [t]

2861

Długość całkowita [m]

81,5

Szerokość [m]

7,6

Zanurzenie kadłuba [m]

6,4

Napęd

Reaktor atomowy S3W (Skate i Swordfish) lub S4W (Sargo i Seadragon)

2 turbiny parowe firmy Westinghouse

Moc maszyn [KM]

7000

Prędkość nawodna [w]

23

Prędkość podwodna [w]

około 20

Uzbrojenie

6 wyrzutni torpedowych Mk 56 kalibru 533 mm

2 wyrzutnie torpedowe Mk 57 kalibru 533 mm

Załoga

8 oficerów i 76 marynarzy

Monografia okrętu podwodnego USS Nautilus.

Monografia okretu podwodnego USS Seawolf.

Przypis:

[1] Program SUBSAFE został opracowany po wypadku okrętu podwodnego USS Tresher (SS-593), który został stracony wraz z całą załogą 10 kwietnia 1963 roku w czasie testów podwodnych. Okręty przechodzące przez program są poddawane przeglądowi i certyfikacji pod względem projektu, zastosowanych materiałów, jakości budowy oraz prób morskich. Celem programu jest zapewnienie szczelności kadłuba oraz niezawodności umieszczonych na pokładzie urządzeń. Wynikiem wprowadzenia programu jest brak katastrof amerykańskich okrętów podwodnych posiadających certyfikat SUBSAFE (stracony w 1968 roku USS Scorpion był przed przejściem tej procedury).

Łukasz Pacholski




Rejestracja

Funkcja chwilowo niedostępna

×

Logowanie

×

Kontakt

×
Bojowy wóz rozpoznawczy Svatawa (BWR-1S/BPzV/BPsV)

Bojowy wóz rozpoznawczy Svatawa (BWR-1S/BPzV/BPsV)

Gdy w armiach potencjalnego przeciwnika - NATO, w latach 80-tych XX wieku rozpoznanie ogólnowojskowe realizowano poprzez kołowe czy to gąsienicowe ...

więcej polecanych artykułów