2023-10-08 08:32:54
1. Mazurska Brygada Artylerii
W grudniu 2022 roku podjęta została decyzja o przeformowaniu 11. Mazurskiego Pułku Artylerii (11. MPA) z Węgorzewa w brygadę artylerii. Proces ten był prowadzony w I połowie br. i zakończył się z dniem 1 lipca 2023 roku. Od tej daty jednostka funkcjonuje już jako 1. Mazurska Brygada Artylerii im. Generała Józefa Bema (1. MBA). Zarówno wcześniej pułk, jak i obecnie brygada, podlega pod 16. Pomorską Dywizję Zmechanizowaną. Z końcem 2022 roku poinformowano również, że poza garnizonem w Węgorzewie, część pododdziałów brygady znajdzie się w nowym garnizonie w Olecku, gdzie ma docelowo stacjonować niemal tysiąc żołnierzy. Co w praktyce oznacza zmiana pułku w brygadę i w co ma być ona uzbrojona? O tym piszemy w dalszej części artykułu.
Zamiast AHS Krab przekazanych Ukrainie, w grudniu 2022 roku 2. das z 1. MBA otrzymał AHS K9A1. Fot. sierż. Aleksander Perz/18. DZ.
Na początku 2022 roku w składzie 11. MPA znajdowały się cztery dywizjony:
- 1. dywizjon artylerii samobieżnej (1. das) wyposażony w 152 mm armatohaubice samobieżne (AHS) wz. 1977 Dana;
- 2. dywizjon artylerii samobieżnej (2. das) wyposażony w 155 mm AHS Krab (proces przezbrojenia dywizjonu w AHS Krab zakończono 31 sierpnia 2017 roku, był to pierwszy dywizjon w Wojsku Polskim przezbrojony w Kraby);
- 3. dywizjon artylerii rakietowej (3. dar) wyposażony w 122 mm wieloprowadnicowe wyrzutnie rakiet (WWR) WR-40 Langusta;
- 4. dywizjon artylerii rakietowej (4. dar) wyposażony w 122 mm WWR BM-21 Grad (dywizjon skadrowany).
Ponadto, w skład jednostki wchodził również: sztab, dywizjon dowodzenia i batalion logistyczny. Etatowo das wyposażony był w 24 AHS, a dar w 24 WWR.
Po rozpoczęciu rosyjskiej agresji na Ukrainę w lutym 2022 roku, zapadła decyzja o przekazaniu części posiadanych przez Wojsko Polskie AHS Krab wojskom ukraińskim. W jej rezultacie, w przypadku 11. MPA prawdopodobnie wiązało się to z oddaniem w trakcie 2022 roku wszystkich (lub większości) posiadanych 24 szt. AHS Krab (stronie ukraińskiej lub częściowo do innych polskich jednostek). Stratę tę uzupełniono 12 grudnia 2022 roku, kiedy to 2. das otrzymał 24 egzemplarze południowokoreańskich 155 mm AHS K9A1 Thunder (choć bez wozów wsparcia). Tego samego dnia poinformowano również, że 11. MPA zostanie przeformowany w 1. MBA. Oznaczało to powrót do sytuacji sprzed 2011 roku, bowiem do 31 grudnia 2010 roku jednostka z Węgorzewa nosiła nazwę 1. MBA (została przeformowana na pułk artylerii na podstawie decyzji MON nr Z-44/Org./P1 z dnia 18 czerwca 2010 roku).
Na dowódcę 1. MBA z dniem 1 marca 2023 roku został wyznaczony płk Mariusz Majerski, dotychczasowy dowódca 11. MPA.
W maju br. do Polski trafiło pierwszych pięć (z 20 dotąd zamówionych) WWR M142 HIMARS (określanych też nazwą Homar-A). Początkowo zostały one przekazane do żołnierzy z 1. MBA i z ich wykorzystaniem 28 lipca 2023 roku na poligonie Centrum Szkolenia Artylerii Uzbrojenia (CSAiU) w Toruniu przeprowadzono pierwsze strzelanie. Tego samego dnia poinformowano o podjęciu decyzji o rozpoczęciu formowania Akademii HIMARS (w ramach CSAiU w Toruniu) oraz 1. Brygady Rakiet (1. BRak) z garnizonami w Orzyszu i w Toruniu. To do tej jednostki docelowo trafią WWR Homar-A z 1. MBA, która stała się ich tylko tymczasowym użytkownikiem.
Podjęto bowiem decyzje, że WWR Homar-A (zbudowane na bazie amerykańskich wyrzutni M142 HIMARS) będą na wyposażeniu brygad rakiet, a na wyposażeniu brygad artylerii i brygad ogólnowojskowych (w dywizjonach artylerii rakiet) będą znajdowały się WWR Homar-K (zbudowane na bazie południowokoreańskich wyrzutni K239 Chunmoo).
Zakłada się również, że w brygady artylerii zostaną docelowo przeformowane wszystkie dotychczasowe pułki artylerii i będą to jednostki tak jak dotąd podlegające dywizjom, natomiast brygady rakiet będą jednostkami formowanymi od nowa, które będą podlegały dowództwu na poziomie korpusów Wojsk Lądowych.
System Gladius ma zapewnić brygadom artylerii nie tylko lepsze zdolności rozpoznania z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych, ale także zdolność do rażenia z wykorzystaniem amunicji krążącej. Fot. Mariusz Cielma/Dziennik Zbrojny.
A jaka ma być docelowa struktura 1. MBA? Zapytaliśmy o to Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych. W przekazanej odpowiedzi napisano, że „1. MBA docelowo będzie posiadała cztery dywizjony artylerii – z tego dwa dywizjony wyposażone będą w 155 mm AHS K9 oraz dwa dywizjony będą wyposażone w WWR Homar-K”. Z otrzymanej informacji wynika również, że w garnizonie Węgorzewo znajdować się będą: dywizjon dowodzenia, dywizjon artylerii samobieżnej, dywizjon artylerii rakiet i batalion logistyczny, a w garnizonie Olecko: dywizjon artylerii samobieżnej, dywizjon artylerii rakiet i „nowo formowany pododdział, który będzie wyposażony m.in. w system Gladius”.
System Gladius, został zamówiony 6 maja 2022 roku, na podstawie umowy pomiędzy Agencją Uzbrojenia a firmą WB Electronics S.A. o wartości 2 mld PLN brutto, której przedmiotem jest dostawa czterech bateryjnych modułów bezzałogowych systemów poszukiwawczo-uderzeniowych (BSP-U). Można zatem przewidywać, że każdy z istniejących w połowie 2022 roku pułków artylerii (w tym 11. MPA), miał otrzymać po jednym takim module. W brygadzie artylerii system Gladius pod względem wielkości prawdopodobnie będzie początkowo odpowiadał jednej baterii.
Jak dotąd zatem decyzja o przeformowaniu 11. MPA w 1. MBA nie jest związana ze zwiększeniem liczy dywizjonów artylerii będących w strukturze tej jednostki (co może jednak dziwić), a jedynie z rozdzieleniem posiadanych das i dar pomiędzy dwa garnizony oraz dodaniem baterii wyposażonej w system BSP-U Gladius, który jednak w przyszłości ma zapewnić brygadzie zupełnie nowe zdolności. Ponadto, 1. MBA wyposażana jest w nowe typy uzbrojenia tj. AHS K9 i WWR Homar-K.
(TD)
