• Tweet

Ustawa dotycząca instrumentu SAFE przyjęta przez Sejm i Senat RP

     Sejm RP 27 lutego br. przyjął wszystkie poprawki Senatu RP do projektu ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB). Wcześniej Senat RP 19 lutego br. zaakceptował projekt ustawy dodając do niego cztery poprawki, w tym jedną kluczową, zapewniającą ponoszenie kosztów pożyczek z instrumentu SAFE (Security Action for Europe), w tym spłaty kapitału i odsetek spoza ustawowego limitu 3% PKB na obronność. W praktyce oznacza ona, że budżet MON nie będzie obciążony kosztami spłaty pożyczek z SAFE. Jeszcze dziś projekt ustawy ma trafić do Prezydenta RP, który będzie miał 21 dni na akceptację lub zawetowanie ustawy.

Choć Prezydent RP Karol Nawrocki ma na decyzję dotyczącą ustawy o FIZB 21 dni, to dla Agencji Uzbrojenia każdy dzień prezydenckich analiz będzie przekładał się na krótszy termin na przygotowanie i negocjacje umów z wykonawcami oraz ich akceptację przez wymagane instytucje. Fot. MON.

  Ustawa o FIZB przygotowana została przez MON i ma na celu stworzenie rozwiązań instytucjonalnych, finansowych i proceduralnych umożliwiających wykorzystanie przez Polskę środków przyznanych z instrumentu pożyczkowego Unii Europejskiej na obronność SAFE. W marcu br. planowane jest zawarcie umowy pożyczkowej i porozumienia operacyjnego z Komisją Europejską (KE) w ramach SAFE na kwotę do 43,7 mld Euro i do tego czasu konieczne jest wejście w życie projektowanej ustawy.

  W przypadku weta Prezydenta RP do ustawy o FIZB Polska będzie mogła i tak podpisać umowę pożyczki z SAFE, ale wówczas środki te będą musiały trafić do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ), a jednocześnie będzie się to wiązało z szeregiem negatywnych konsekwencji, wśród których można wymienić:

• Wojsko Polskie, Straż Graniczna, Policja i Służba Ochrony Państwa mogą nie otrzymać sprzętu planowanego do pozyskania z SAFE lub jego dostawy ulegną opóźnieniu, w sytuacji podwyższonego zagrożenia bezpieczeństwa państwa.
• Konieczność spłaty z budżetu MON kosztów instrumentu SAFE, czego rezultatem będzie obciążenie budżetu MON szacunkową kwotą ok. 85 mld PLN (odsetki i kapitał) tylko w latach 2026-2039 (w okresie obecnego „Programu Rozwoju Sił Zbrojnych”). W latach 2040-2071 to obciążenie można szacować na dodatkowe ok. 250 mld PLN.
• Ograniczenie możliwość dokonywania kolejnych zakupów z FWSZ w Stanach Zjednoczonych i Korei Południowej, w związku obciążeniem budżetu MON kosztami o których mowa w punkcie powyżej oraz w związku z tym, że FIZB nie odciąży obecnego poziomu zaangażowania FWSZ.
• Wystąpienie istotnego ryzyka, że weto spowoduje wydłużenie procedur zawarcia przez Polskę umowy pożyczkowej i porozumienia operacyjnego z Komisją Europejską oraz przez Agencję Uzbrojenia umów z wykonawcami. Grozi to tym, że do 30 maja br. nie uda się podpisać wielu z kilkudziesięciu planowanych umów, dla projektów które mają być realizowane samodzielnie (bez partnerów z innych państw) i których wykonawcami mają być głównie firmy polskiego przemysłu obronnego.
• Nie będzie możliwości realizacji projektów zgłoszonych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji o wartości 7,1 mld PLN dotyczących wsparcia Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Policji. 
• Nie będzie możliwości realizacji projektów zgłoszonych przez Ministerstwo Infrastruktury o wartości 9,2 mld PLN dotyczących realizacji inwestycji drogowych i kolejowych poprawiających mobilność wojsk. 
• Nie uda się osiągnąć udziału polskiego przemysłu obronnego (firm które produkują na terenie Polski niezależnie od struktury własnościowej) w instrumencie SAFE na zakładanym poziomie 89%. Ten udział może być wówczas znacząco niższy, a skutkiem będzie m.in. brak możliwości podniesienia zdolności produkcyjnych przez polski przemysł obronny.
• Nie uda się wykorzystać całego limitu 43,7 mld Euro przyznanego Polsce.
• Konieczne będzie opracowanie dodatkowych aktów prawnych niższego poziomu niż ustawa, aby spełnić wszystkie warunki UE związane z wykorzystaniem środków z SAFE.
• Nadzór posłów, senatorów i Prezydenta RP nad środkami z SAFE będzie gorszy, niż w przypadku przyjęcia ustawy o FIZB.

Tomasz Dmitruk 

• Tweet