2015-07-16 00:02:14
Stan obecny modernizacji Marynarki Wojennej RP
W dniu 2 lipca br. w siedzibie Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni odbyło się 131 posiedzenie sejmowej Komisji Obrony Narodowej, podczas którego przedstawiono informację Ministra Obrony Narodowej na temat stanu obecnego oraz programu rozwoju Marynarki Wojennej RP. Poniżej przytaczamy wybrane, szczególnie interesujące fragmenty tego spotkania.
Posiedzenie nr 131 Komisji Obrony Narodowej na temat modernizacji Marynarki Wojennej RP odbyło się w Gdyni na kilka godzin przed wodowaniem okrętu patrolowego ORP Ślązak. Fot. Łukasz Pacholski/Dziennik Zbrojny
Stan realizacji programu operacyjnego "Zwalczania zagrożeń na morzu" w syntetyczny sposób przedstawił nowy Szef Inspektoratu Uzbrojenia płk Adam Duda. Ze względu na dużą ilość konkretnych informacji, jego wypowiedź cytujemy w całości.
"[...] program operacyjny „Zwalczanie zagrożeń na morzu” obejmuje łącznie 20 projektów, które są pogrupowane w ramach czterech zdolności. W ramach zdolności do rażenia sił przeciwnika planuje się pozyskanie okrętów obrony wybrzeża o kryptonim Miecznik, pozyskanie okrętów podwodnych nowego typu Orka, pozyskanie okrętu patrolowego w wersji podstawowej o kryptonim Ślązak, pozyskanie okrętów patrolowych z funkcją zwalczania min o kryptonimie Czapla, jak również utworzenie drugiego nadbrzeżnego dywizjonu rakietowego oraz pozyskanie niezbędnego sprzętu w ramach Morskiej Jednostki Rakietowej. W ramach zdolności do rozpoznania planuje się pozyskanie okrętów rozpoznawczych Delfin, pozyskanie okrętu hydrograficznego Hydrograf, pozyskanie okrętowego systemu optoelektronicznego Bielik, jak również pozyskanie mobilnego systemu radionawigacyjnego średniego zasięgu [red. SRN]. W ramach zdolności do przetrwania i ochrony wojsk przewidziano pozyskanie będącego już w budowie Kormorana II w liczbie trzech sztuk, pozyskanie bezzałogowych systemów zwalczania min Kijanka, pozyskanie okrętów ratowniczych Ratownik oraz pozyskanie zintegrowanego systemu ochrony sił morskich w portach, na redach i na kotwicowiskach pod kryptonimem Ostryga. W ramach zdolności do zabezpieczenia logistycznego działań planowane jest pozyskanie okrętów wsparcia i działań połączonych Merlin, pozyskanie okrętów wsparcia logistycznego Bałtyk, pozyskanie pływającej stacji demagnetyzacyjnej Magneto, pozyskanie bazowego środka pływającego – barki ekologicznej [red. Ekotank], pozyskanie zbiornikowca paliwowego - okrętu zaopatrzenia Supply, pozyskanie motorówek transportowych, cumowniczych, kutrów transportowych, motorówek sztabowych oraz łodzi transportowych, jak również pozyskanie jednostek holowniczych Holownik.
Jeżeli chodzi o stan realizacji zasadniczych zadań w ramach tego programu to we wrześniu 2013 roku podpisano umowę na pracę rozwojową na nowoczesny niszczyciel min o kryptonimie Kormoran II. Planowane jest pozyskanie łącznie trzech okrętów, w tym pierwszy okręt w ramach pracy rozwojowej. Budowa prototypu i przekwalifikowanie go na pierwszy egzemplarz seryjny są planowane na przyszły rok. Nie zdradzę tajemnicy mówiąc, że wodowanie tego okrętu jest planowane w najbliższym czasie. W chwili obecnej w Inspektoracie Uzbrojenia planuje się również przyspieszenie pozyskania dwóch „Kormoranów” na lata 2018-2019.
Jeśli chodzi o okręt patrolowy Ślązak to jest to projekt realizowany od 2001 roku. Pierwotnie był realizowany jako korweta wielozadaniowa Gawron. Po decyzji ministra obrony narodowej od 2012 roku jest realizowany jako okręt patrolowy Ślązak. W dniu 12 grudnia 2013 roku podpisano umowę na dostawę elementów zintegrowanego systemu walki. Zwodowanie jednostki jest planowane w dniu dzisiejszym o godz. 11:00. W listopadzie 2016 roku planowane jest zakończenie budowy i przekazanie okrętu Marynarce Wojennej.
Drugi nadbrzeżny dywizjon rakietowy w ramach Morskiej Jednostki Rakietowej. W dniu 19 grudnia 2014 roku podpisano umowę na pozyskanie drugiego dywizjonu. W ramach umowy zakontraktowane jest pozyskanie 24 rakiet NSM, łącznie ze sprzętem dla tego dywizjonu. Morska Jednostka Rakietowa będzie wyposażona łącznie w siedemdziesiąt dwa pociski rakietowe typu NSM.
Dalej, trzy okręty podwodne o kryptonim Orka. Przewiduje się pozyskanie tych okrętów w latach 2022-2023. Obecnie trwają prace analityczne związane z redefinicją wymagań operacyjnych dotyczących uzbrojenia tych okrętów w pociski manewrujące.
Jeśli chodzi o okręt Miecznik i o okręt patrolowy z funkcją zwalczania min Czapla, to przewiduje się pozyskanie trzech okrętów ochrony wybrzeża i trzech okrętów patrolowych. Jak wspomniano, postępowanie wszczęto 30 czerwca, czyli dwa dni temu. Przekazano zaproszenie Polskiej Grupie Zbrojeniowej do rozpoczęcia negocjacji. Planujemy, że w trzecim kwartale 2016 roku nastąpi podpisanie umowy i rozpoczęcie prac przy tych okrętach.
W ramach zdolności do zapewnienia ochrony sił morskich w portach, na redach i kotwicowiskach kryptonim Ostryga w programie planuje się pozyskanie kompletnego systemu, w tym sześciu kompletów bezzałogowych platform nawodnych oraz dwóch stacjonarnych i czterech mobilnych centrów zarządzania ochroną sił.
Zabezpieczenie techniczne i prowadzenie działań ratowniczych na morzu o kryptonimiu Holownik. W omawianym programie planuje się pozyskanie do 2020 roku sześciu jednostek służących do zabezpieczenia technicznego i prowadzenia działań ratowniczych na morzu. Pozyskanie tych holowników jest realizowane na podstawie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Do udziału w postępowaniu zgłosiły się cztery podmioty, w tym dwa zagraniczne. Trwa drugi etap procedury przetargowej. Podpisanie umowy zaplanowano w pierwszym kwartale 2016 roku.
Transport środków zaopatrzenia oraz wykonywanie prac holowniczych na redach, w portach i na kotwicowiskach [red. program Transhol]. W ramach omawianego programu planowane jest pozyskanie dziewięciu różnego rodzaju jednostek umożliwiających transport środków i zaopatrzenia oraz wykonywanie prac holowniczych na redach i w portach. W czwartym kwartale 2015 roku przewiduje się rozpoczęcie procedury pozyskania, a podpisanie umowy planowane jest na trzeci kwartał 2016 roku.
Jeśli chodzi o zbiornikowiec paliwowy o kryptonim Supply, w omawianym programie planuje się pozyskanie do 2020 roku jednego zbiornikowca paliwowego, służącego do zaopatrywania jednostek pływających w środki zaopatrzenia, w tym w paliwo i wodę. W trzecim kwartale 2015 roku planowane jest wszczęcie procedury pozyskania, a w drugim kwartale 2016 roku planowane jest podpisanie umowy. Dostawa jest planowana w 2020 roku.
Okręt wsparcia logistycznego o kryptonimie Bałtyk. W omawianym programie planuje się pozyskanie do 2021 roku jednego okrętu wsparcia logistycznego, służącego do zabezpieczenia logistycznego takich jednostek pływających, jak Czapla i Miecznik. W trzecim kwartale 2016 roku planowane jest wszczęcie procedury pozyskania, a podpisanie umowy w 2017 roku. Dostawa jest planowana na 2021 rok.
Mobilny system radionawigacyjny średniego zasięgu [red. program SRN]. W omawianym programie planuje się pozyskanie do końca 2018 roku systemu trzech łańcuchów radionawigacyjnych na pojazdach oraz trzydziestu pięciu odbiorników w celu zabezpieczenia pozycji dla okrętów Marynarki Wojennej wykonujących zadania bojowe i hydrograficzne, przy braku pozycji z systemu satelitarnego.
Łącznie, do polskich przedsiębiorstw przemysłu stoczniowego zostały już skierowane zamówienia na dziesięć okrętów. W perspektywie do 2022 roku planuje się skierowanie do nich zamówień na kolejne osiem jednostek.
Ponadto Inspektorat Uzbrojenia realizuje prace związane z remontami i utrzymaniem w podziale bojowym jednostek pływających obecnie używanych przez Marynarkę Wojenną. W dniu 30 czerwca br. zakończono remont trzech okrętów Kobben. Doposażono okręty typu Orkan w rakiety RBS-15 Mk 3. Modernizuje się kutry ratownicze. Trwa remont okrętu ratowniczego ORP Piast. W tym roku Inspektorat Uzbrojenia podpisze umowę na remont ORP Orkan. Trwa również modernizacja okrętu rozpoznawczego ORP Hydrograf, jak również remont okrętu ORP Gen. K. Pułaski."
W dalszej części posiedzenia doszło do dyskusji w trakcie której uczestników szczególnie interesowało postępowanie na pozyskanie nowych okrętów podwodnych. Wyjaśnień w tej sprawie najpierw udzielił sekretarz stanu w MON Czesław Mroczek, który powiedział między innymi, że "po kolejnych analizach Sztabu Generalnego WP związanych ze zdolnościami i wymaganiami operacyjnymi naszych sił zbrojnych dokonaliśmy korekty wcześniejszych wymagań operacyjnych i postanowiliśmy uzbroić, czy wyposażyć, nasze okręty podwodne w rakiety manewrujące. To wymagało dokonania korekty dokumentacji. Zostały zredefiniowane wymagania operacyjne. Teraz dokonujemy niezbędnego uzupełnienia dokumentacji, aby rozpocząć finalny etap postępowania. Za kilkanaście tygodni, czyli za kilka miesięcy (ale tych miesięcy nie będzie zbyt dużo) uruchomimy postępowanie finalne. Wtedy będziemy już wszystko wiedzieli. Będziemy znali dokładne terminy. Będziemy się starali do 2020 roku, co roku pozyskiwać jeden okręt. Od początku tak to było zaplanowane, że co roku będzie wchodził do służby nowy okręt. W związku z tym kwestia załóg istniejących okrętów – kwestia, czy zagadnienie związane z tym, żeby nie stracić tych załóg, żeby przygotować je do przeszkolenia na nowe okręty, jest dla nas priorytetem. Będę chciał przedstawić państwu szczegółową informację na ten temat, kiedy już zakończymy tę fazę i będziemy wiedzieli bardziej realnie niż w tej chwili, w jakich terminach będziemy mogli pozyskać okręty podwodne. Kiedy potwierdzimy terminy pozyskania okrętów podwodnych, przedstawimy nasze pomysły. Mamy kilka pomysłów na to, żeby tych załóg nie stracić. Jak powiedziałem, to jest naszym priorytetem."
Wypowiedź ministra Mroczka uzupełnił jeszcze płk Duda tłumacząc co jest powodem tego, że Inspektorat Uzbrojenia musi jeszcze prowadzić pewne analizy dotyczące programu Orka. Szef IU stwierdził, że "tak naprawdę, pociski manewrujące są dostępne od dwóch oferentów. Nie jest tajemnicą, że jest to oferent francuski i ewentualnie, oferent amerykański, jeśli chodzi o zakres samych pocisków. To, jak gdyby powoduje, że musimy się jeszcze bardzo mocno zastanowić, jak je pozyskiwać, czy w jakim trybie, ponieważ są to nieporównywalne systemy. Nie da się tego pozyskać w trybie otwartego postępowania przetargowego, w którym powiemy, jakie są nasze warunki. Nasze warunki nie opisują żadnego systemu z tych, które istnieją. Nasze warunki opisują pewne minimalne wymagania, których oczekują Siły Zbrojne. Zakup w takim prostym postępowaniu przetargowym, przy tak bardzo skomplikowanym systemie, jakim są rakiety manewrujące, jest po prostu niemożliwy.
W tej chwili prowadzimy pewne analizy co do możliwości, ponieważ nie jest tajemnicą, które z nich są dostępne i które rozważamy, jako jedną z opcji, chociaż nigdy nie były montowane na innych okrętach niż okręty amerykańskie. W związku z tym jest tu też pewien problem. Oczywiście, Amerykanie analizują to jeszcze w zakresie dostępności, ale powstaje wiele problemów natury technicznej, już nie tylko natury proceduralnej. Dlatego to jeszcze się przesuwa, bo musimy dokonać analizy ryzyka. Jeśli tak naprawdę jeszcze nikt na świecie tego nie integrował to, czy to ryzyko jest możliwe do zaakceptowania? Dlatego jeszcze chwilę to potrwa. Ale wydaje mi się, że jesteśmy już bliżej pewnych danych i końca analiz. W najbliższym czasie przedstawimy jakąś konkretną rekomendację w tej sprawie, bo pole wyboru nie jest duże, nie ma tu dużego pola manewru. Nie ma tu kilku wykonawców. Nie jest tak, że jeśli nie ten, to inny. Z drugiej strony chcielibyśmy mieć taką namiastkę konkurencyjności, żeby nie płacić za ten wyrób niebotycznych kwot, żeby to było porównywalne. Wtedy jest to porównywalne, kiedy mamy co najmniej dwóch oferentów. Wtedy można używać argumentu, że druga strona jednak oferuje to w podobnej cenie lub taniej. Tak, że tylko tyle uzupełnienia o tym, z jakich powodów to tak długo trwa."
(TD)
