• Tweet

Nowy automat ładowania dla programu pancernego

     Szybkostrzelność jest jednym z zasadniczych parametrów oceny czołgów jak i wozów wsparcia. Od ośmiu do dwunastu sztuk amunicji na minutę ma dostarczać, przeznaczony dla kompleksowego zastosowania, krajowy automat ładowania armat czołgowych, który został opracowany przez Zakłady Mechaniczne Tarnów. Konstrukcję opracowano w związku z Programem Pancernym Wojska Polskiego, a pierwsze zastosowanie ma ona znaleźć w Wozie Wsparcia Bezpośredniego Gepard.

  Aktualnie stosowane automaty posiadają konstrukcje wykorzystywane od co najmniej 30 lat. Zasadniczo, dzielą się one na dwa typy. Pierwszy, wariant karuzelowy, stosowany w czołgach T-72 wraz z odmianą T-80 usytuowany w dolnej części przedziału bojowego. Drugie rozwiązanie to wersja taśmowa, zwana też skrzynkową, znajdująca zastosowanie m.in. w czołgach ”Leclerc” i jego późniejszych odmianach ukraińskich Oplot/Yatagan, koreańskim K2 i japońskim Type 90. Automaty tego typu są usytuowane w tylnej części wieży, oddzielonej od przestrzeni przedziału bojowego przegrodą pancerną z automatycznie zamykanym oknem na linii dosyłania. Prognozowany wzrost kalibru amunicji w powiązaniu ze wzrostem masy własnej czołgów ma spowodować eliminację działonowego ze składu załogi. Jedną ze wskazówek była możliwość dostosowania automatu w przypadku przyszłych rozwiązań odpowiednio wyrobów NATO do kal. 140 mm, a dla opracowań biur konstrukcyjnych Federacji Rosyjskiej do kal. 152 mm. Istotnym założeniem wynikającym z bezpieczeństwa jest konieczność odizolowania zasobników amunicji od załogi, wariant stosowany już w awangardowych rozwiązaniach sprzętu pancernego.

Model 3D automatu dwubębnowego.

 Bazując na tych danych Zakłady Mechaniczne Tarnów, jako producent systemów zasilania armat automatycznych, podjęły się opracowania własnego rozwiązania konstrukcyjnego. Owocem prac tarnowskich inżynierów było powstanie dwubębnowego automatu ładowania armat czołgowych do zabudowy w niszy tylnej części wieży. Jest ona oddzielona od załogi pancerną przegrodą, wyposażoną w automatycznie zamykane okno na linii dosyłania. Komputer sterujący automatem ładowania komunikuje się bezpośrednio z systemem kierowania ogniem (SKO) czołgu. Dotychczasowe prace , finansowane ze środków własnych ZMT obejmowały studia rozwiązań stosowanych i prognozowanych oraz wielowariantowe propozycje własne. W efekcie opracowano koncepcję rozwiązania i projekt techniczny oraz dokumentację na wykonanie modelu. Prace zrealizowano w związku z projektem opracowania Wozu Wsparcia Bojowego, realizowanym przez OBRUM sp. z o.o. Rozwiązanie docelowo może też znaleźć zastosowanie w dalszej, nieuniknionej modernizacji czołgu LEOPARD 2A4pl. Ważną stroną powstałego opracowania jest możliwość pracy w trybie automatycznym, awaryjnym i serwisowym z kontrolą układu diagnostycznego oraz możliwość pracy automatu przy wykorzystaniu jednego bębna, w przypadku awarii drugiego. Zastosowanie dwóch niezależnych napędów obrotu bębnów z kasetami amunicyjnymi powoduje zmniejszenie poboru mocy elektrycznej, a tym samym odciążenie złącza obrotowego i obniżenie masy zastosowanego okablowania oraz uproszczenie całego układu. Automatyczne rozpoznanie, kodowanie i zapis mapy rozłożenia amunicji w bębnach zapewnia szybki dostęp do informacji o amunicji, dostępnej w automacie. Dodatkowa zaletą jest stworzenie możliwości pracy w przypadku utraty komunikacji z SKO, poprzez sterowanie z dodatkowego pulpitu. Jedną z cech automatu jest jego konstrukcja modułowa umożliwiająca szybką wymianę podzespołów jak i całego automatu, a także wysoka podatność modernizacyjna, umożliwiająca np. wprowadzenie zapisu dodatkowych typów amunicji. Uniwersalność urządzenia pozwala również na załadowania amunicji z wnętrza pojazdu. Rozwiązanie zgłoszono do Urzędu Patentowego i przedstawiono głównemu realizatorowi projektu WWB „Gepard” czyli OBRUM sp. z o.o. Na podstawie decyzji Komitetu Sterującego zostało ono przyjęte do projektu koncepcyjnego, poprzez zawarcie umowy na realizację modelu automatu.

Podstawowe parametry dwubębnowego automatu ładowania armat czołgowych kal. 120 mm (dowolny typ armaty)

   Dla automatu ładowania wg zgłoszenia patentowego opracowano, również w ZMT, sposób jego zabudowy jako „autonomiczny moduł wieżowy z systemem zasilania armaty i napędem okna dosyłania” mocowany do zespołu macierzystego wieży za pomocą szybkozłączy mechanicznych i elektrycznych z systemem uszczelnienia.

   W skład proponowanego modułu autonomicznego wchodzą;

• obudowa pancerna z gniazdami przyłączeniowymi typu mechanicznego i elektrycznego

• automatycznie zamykane okno na linii dosyłania amunicji sterowane z SKO lub pulpitu awaryjnego

• automat ładowania wraz z systemami napędu zasilania i sterowania

• wyposażenie dodatkowe modułu np.:

• gniazda anten łączności zewnętrznej

• stacja „meteo”

• wyrzutniki typu 902 A

• głowice systemu „OBRA-III”

• inne wg wymagań

   Autonomiczny moduł magazynująco zasilający w ukompletowaniu zgodnym z projektem WZTT na prototyp WWB przedstawia poniższy rysunek.

Model 3D autonomiczny moduł wieżowy z systemem zasilania armaty i napędem okna dosyłania.

  Rozwiązanie przedstawione na powyższym rysunku jest jedną z możliwych konfiguracji i będzie szczegółowo doposażone w zależności od wymagań użytkownika. W dalszym, perspektywicznym kroku rozwoju autonomicznego modułu, można przewidzieć koncepcję automatycznego odrzucania tego podzespołu w przypadku pożaru. Ma to pozwolić na ominięcie problemów „wypalania” się wież w wyniku trafienia, które doprowadzały niejednokrotnie do strat MBT Abrams M1A2 w Iraku.

Tekst i grafiki: ZM Tarnów S.A.

• Tweet