2025-06-19 15:58:09
Problemy z zamówieniem na BSP Orlik
Pomiędzy Inspektoratem Uzbrojenia (obecnie Agencja Uzbrojenia) a konsorcjum w składzie: Polska Grupa Zbrojeniowa S.A., Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 S.A. (lider wykonawczy) oraz PIT-RADWAR S.A. 30 listopada 2018 roku zawarta została umowa o początkowej wartości 789,7 mln PLN brutto przewidująca dostawę w latach 2021-2023 ośmiu zestawów (w tym 40 platform powietrznych) Bezzałogowych Statków Powietrznych (BSP) klasy taktycznej krótkiego zasięgu kryptonim Orlik. Kontrakt zawierał również opcję na cztery kolejne zestawy. Do dziś wojsko nie odebrało żadnego zestawu, program notuje już ponad 3-letnie opóźnienie, a Zamawiający nie jest w stanie podać, czy i kiedy dostawy zostaną zrealizowane. Jednocześnie Wykonawcy grożą kary w wysokości już ok. 120 mln PLN.
Na zdjęciach z wizyty 20 września 2024 roku wicepremiera i ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego w WZL Nr 2 S.A. było można zobaczyć m.in. kilka wyprodukowanych platform powietrznych BSP PGZ-19RA Orlik. Na zdjęciu BSP Orlik prezentowany podczas tej wizyty z odsłoniętą antenę radaru SAR. Fot. WZL nr 2 S.A.
Pierwsze postępowanie na pozyskanie BSP Orlik ogłoszone 15 stycznia 2015 roku prowadzono na podstawie decyzji nr 118/MON Ministra Obrony Narodowej z 25 kwietnia 2013 roku w trybie konkurencyjnym (zamówienia otwartego) z wyłączeniem ustawy Prawo zamówień publicznych. W II kwartale 2016 roku miało nastąpić złożenie ofert ostatecznych, jednak 28 czerwca 2016 roku dokonano ponownej ocena występowania istotnego bezpieczeństwa państwa, w rezultacie czego w dniu 15 lipca 2016 roku doszło do unieważnienia prowadzonego przetargu.
Nowe postępowanie na BSP Orlik zostało uruchomione 22 grudnia 2016 roku. Prowadzone było w oparciu o przepisy Decyzji Nr 367/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 14.09.2015 r. „w sprawie zasad i trybu udzielania w resorcie obrony narodowej zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa” w trybie negocjacji z kilkoma wykonawcami. Zakup BSP Orlik ujęty został w Planie Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP w ramach Programu Operacyjnego „Rozpoznanie obrazowe i satelitarne”. Drugie postępowanie zakończyło się podpisaniem 30 listopada 2018 roku umowy na dostawy z konsorcjum w składzie: Polska Grupa Zbrojeniowa S.A., Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 S.A. (lider wykonawczy) oraz PIT-RADWAR S.A. Jej początkowa wartość wynosiła 789,7 mln PLN brutto, jednak jak poinformowała redakcję Agencja Uzbrojenia, wartość ta obecnie wynosi ok. 1,087 mld PLN brutto. Z kwoty tej Wykonawcy wypłacono jak dotąd w formie zaliczek 140,2 mln PLN brutto (tj. ok. 12,9% wartości umowy).
Z powodu opóźnienia w realizacji zamówienia Agencja Uzbrojenia poinformowała, że „możliwe do naliczenia kary umowne wynoszą ok. 120 mln PLN, które na obecną chwilę nie zostały naliczone”.
Choć Wykonawca w br. publicznie deklarował, że rozpoczęcie dostaw BSP Orlik będzie możliwe w 2026 roku, to Agencja Uzbrojenia zapytana o ten termin odpowiedziała jedynie, że „w bieżącym roku przeprowadzony został audyt przez firmę zewnętrzną w zakresie spełnienia wymagań określonych w umowie. W związku z przekazanymi wnioskami z audytu Wykonawca został wezwany do złożenia wyjaśnień”.
Pojedynczy zestaw BSP Orlik składać się miał z następujących elementów:
- 5 platform powietrznych z głowicami elektrooptycznymi EO/IR;
- 2 radary SAR (SAR/GMTI);
- 1 naziemnej stacji kontroli (NSK);
- 1 naziemny terminal danych (NTD);
- 1 przenośny terminal wideo (WTV);
- 1 przenośny terminal wideo (PTV);
- 1 zestaw systemu startu i lądowania.
Poza samymi zestawami BSP zamówienie przewidywało również dostarczenie Zintegrowanego Systemu Szkolenia, Zintegrowanego Systemu Logistycznego oraz inicjujących pakietów logistycznych i szkoleniowych.
BSP Orlik przygotowany do startu. fot. WZL nr 2 S.A.
BSP Orlik przewidziany jest do prowadzenia misji rozpoznawczych w promieniu 100 km. Działania rozpoznawcze mogą być realizowane w czasie do 6 godzin zarówno w dzień jak i w nocy. Masa startowa platformy powietrznej wynosi 150 kg. Start platformy odbywa się ze specjalnej wyrzutni wchodzącej w skład zestawu, natomiast lądowanie nie wymaga infrastruktury lotniskowej. Start, misja i lądowanie platformy mogą być realizowane w trybie w pełni automatycznym. Platforma powietrzna jest wyposażona w głowicę optoelektroniczną składającą się z: kamery dziennej, kamery na podczerwień, dalmierza laserowego LRF i laserowego wskaźnika celu LTM. Ponadto jej wyposażenie stanowić może szczelinowy radar SAR z GMTI o bardzo wysokiej rozdzielczości przeznaczony do prowadzenia rozpoznania w trudnych warunkach atmosferycznych oraz śledzenia celów ruchomych.
Tomasz Dmitruk
Autor pragnie podziękować Agencji Uzbrojenia za udzielone informacje.
