• Tweet

Początek Steadfast Jazz 2013, siła kolektywnej obrony

     Od ponad dekady, od czasu ćwiczeń Strong Resolve 2002, nasze terytorium nie było miejscem dla tak dużych ćwiczeń NATO. Sam sojusz zaangażowany w działania operacyjne na terenie Afganistanu (warto podkreślić, że ISAF zbudował silne więzi wśród samych wojskowych) również od przynajmniej dekady nie organizował tak dużych ćwiczeń związanych z kolektywną obroną terytorium swoich członków (artykuł 5 traktatu). Takich sojuszniczych manewrów ma być już zdecydowanie więcej. Ćwiczenia Steadfast Jazz 2013 (SFJZ 13) rozpoczęły się 2 listopada i potrwają nieco ponad tydzień.

Na konferencji przed SFJZ 13 generał Gocuł przedstawił ich założenia militarne, minister Siemoniak aspekt polityczny i znaczenie dla Polski.

   Tuż przed datą rozpoczęcia SFJZ 13, na terenie Ministerstwa Obrony odbyła się konferencja przybliżająca wydarzenia najbliższego tygodnia. Uczestniczyli w niej szef resortu obrony Tomasz Siemoniak oraz szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego generał broni Mieczysław Gocuł.

   Nim przystąpiono do organizacji ćwiczeń, w norweskim Centrum Działań Bojowych wybrano i uszczegółowiono jeden rozbudowany scenariusz. Składał się on z trzech podstawowych podscenariuszy: zapobiegania wybuchowi konfliktu, konfliktu o ograniczonym zasięgu (agresja przeciwko Estonii jednego podmiotu znajdującego się za akwenem morskim) i konfliktu regionalnego (agresja przeciwko krajom nadbałtyckim dwóch podmiotów znajdujących się za akwenem morskim). SFJZ 13 to praktyczna realizacja scenariusza o ograniczonej skali, w której Siły Odpowiedzi NATO prowadzą operację połączoną mającą na celu przywrócenie integralności terytorialnej Estonii (siły sojuszu pojawiają się na teatrze działań aby odbić zaanektowane obszary).

   "Celem ćwiczenia jest przede wszystkim zgranie Sił Odpowiedzi NATO w zakresie przemieszczenia, przejęcia odpowiedzialności za strefy i prowadzenia działań o wysokiej intensywności. […] Zgrywanie rozpoczeło się dużo wcześniej niż 2 listopada. To są procedury zapotrzebowań wsparcia ze strony państwa-gospodarza, to są procedury szczegółów przekroczenia granicy państwowej, wytyczenia dróg, przemieszczenia na terytorium Polski" – zakres oczekiwanych praktycznych efektów przybliżył na konferencji z kolei generał Mieczysław Gocuł.

Steadfast Jazz to wyimaginowany przeciwnik. Na zdjęciu trzy fazy konfliktu, środkowa (ograniczona) jest w głównym zakresie manewrów odbywanych na terenie państw nadbałtyckich i Polski. fot. Mariusz Cielma.

   Podreślano wyimaginowanego przeciwnika dla ćwiczących oraz samą przejrzystość informacyjną. "NATO ze swojej strony zrobiło bardzo wiele, żeby zagwarantować przepływ informacji i przejrzystość tego ćwiczenia, tydzień temu w Brukseli uczestniczyliśmy w rozmowach NATO-Rosja, gdzie także była mowa o tych ćwiczeniach. Ale nikt nie może podważać prawa NATO do przeprowadzania tego rodzaju ćwiczeń, jest to również zgodne z traktatami międzynarodowymi.[...] Ćwiczenia wynikają z długookresowych planów NATO" - powiedział minister Tomasz Siemoniak. Wszystko to oczywiście w odpowiedzi na pytania dotyczące reakcji Rosji oraz niedawno zakończonych ćwiczeń białorusko-rosyjskich Zapad 2013.

   Steadfast Jazz 2013 to przede wszystkim strategiczne ćwiczenie dowódczo-sztabowe (wspierane komputerowo) integrujące szereg ośrodków dowodzenia z całej Europy:

• Naczelne Dowództwo Sojuszniczych Sił w Europie (Mons/Francja, strategiczny parasol kierowania operacją NATO),

• Połączone Centrum Działań Bojowych (Stavanger/Norwegia),

• Dowództwo Sił Połączonych (Brunssum/Belgia, dowództwo NATO-wskich Sił Odpowiedzi kierujące poszczególnymi komponentami),

1. Dowództwo Komponentu Lądowego (Drawsko/Polska, francuski Korpus Szybkiego Reagowania)

2. Dowództwo Komponentu Powietrznego (Ramstein/Niemcy),

3. Dowództwo Komponentu Morskiego (Taranto/Włochy),

4. Dowództwo Komponentu Operacji Specjalnych (Nemecine/Litwa),

5. Dowództwo Połączonych Sił Zadaniowych (Adazi/ Łotwa),

6. Dowództwo Połączonej Grupy Wsparcia Logistycznego (Adazi/Łotwa).

    W przedsięwzięcie zaangażowano 25 państw, z których 22 to członkowie sojuszu. Trzy pozostałe to państwa partnerskie: Finlandia, Szwecja i Ukraina. W sumie w ćwiczeniu uczestniczy około 6 tysięcy żołnierzy, około 60 statków powietrznych, 120 sztuk ciężkiego sprzętu bojowego wojsk lądowych, około 700 sztuk sprzętu towarzyszącego (samochody, kontenery itp.) i 8 okrętów różnego typu.

    Skromny udział Stanów Zjednoczonych w ćwiczeniach SFJZ 13 skomentował szef resortu obrony: "Nie można zapominać o innych działaniach, które NATO w tym czasie prowadzi, a które odbijają się na zdolności sojuszników co do udziału w tych ćwiczeniach. Dotyczy to kilku państw, także Stanów Zjednoczonych, które prowadzą operację w Afganistanie. W tym przypadku nie należy tego jakoś specjalnie interpretować. Oczywiście jest także w tym teza ogólniejsza i dyskutowana w NATO. Dotycząca tego, do jakiego stopnia Stany Zjednoczone angażują się w Europie. To jest dyskusja o tym, gdzie Stany Zjednoczone widzą dla siebia zagrożenia, na pewno nie widzą ich w Europie".

   NATO-wskie manewry zawierają dwa równoległe, uzupełniające się i współgrające sektory. Komputerowe działania dowództw i sztabów oraz elementy praktycznego zgrywania i realizacji zadań przez pododdziały wojskowe na poligonie wojsk lądowych (Drawko Pomorskie), w przestrzeni powietrznej (obszar Polski) i na Morzu Bałtyckim.

Polscy dowódcy kierować będą ćwiczeniami wojsk na lądzie, w morzu i powietrzu. fot. Łukasz Pacholski.

   Ćwiczeniami z wojskami (tzw. LIVEX) zgrupowań sojuszniczych dowodzą często Polacy. Dowódca 12. Brygady Zmechanizowanej generał brygady Andrzej Tuz kieruje komponentem lądowym na poligonie w Drawsku (prócz Polaków blisko 2800 żołnierzy z innych państw), komandor Mariusz Kościelski kieruje międzynarodowym komponentem morskim, a generał dywizji pilot Jan Śliwka komponentem lotniczym (kryptonim działań Eagle Talon). "Nam bardzo odpowiada to, że ćwiczymy na naszym terytorium, w naszych warunkach geograficznych operację, która dotyczy kolektywnej obrony" – podkreślił minister Siemoniak.

   Polski oficer, ppłk Paweł Skuza będzie zgrywać, a potem dowodzić w operacji, Międzynarodowym Batalionowym Zgrupowaniem Taktycznym (polska kompania zmotoryzowana na KTO Rosomak, ukraińska kompania piechoty morskiej na BTR-80, pododdział litewski na transporterach M113, amerykański pododdział przeciwpancerny z ppk TOW). To najważniejszy element „ogniowego” Steadfast Jazz. Inny polski batalion odgrywać będzie rolę sił przeciwnika (tzw. OPFOR). Z kolei Franzuzi (2. pułk dragonów) liderować będą w tworzeniu międzynarodowego batalionu obrony przed bronią masowego rażenia.

   Dla Polski istotnym elementem SFJZ 13 jest praktyczne sprawdzenie procedur związanych z zaangażowanie państwa-gospodarza. Narodowe centrum koordynacji HNS oparte o Sztab Generalny WP, poprzez rodzaje sił zbrojnych, inspektoraty, Szefostwo Transportu i Ruchu Wojsk oraz układ pozamilitarny naszego państwa, prowadzi działania związane z przyjęciem wojsk. Prócz odpowiednich komórek w ministerstwie spraw wewnętrznych, transportu, zdrowia, finansów, spraw zagranicznych działają także struktury terenowe (punkty koordynacji państwa gospodarza) w czterech urzędach wojewódzkich: zachodniopomorskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim i podlaskim. Ćwiczenia dadzą wiele materiału do badania na temat stopnia przygotowania polskiego systemu militarnego i administracyjnego do przyjęcia sojuszniczych sił wzmocnienia.

   Aktywna faza ćwiczeń potrwa do 9 listopada. Podczas Steadfast Jazz przewidziano także organizację tzw. Dnia Dostojnych Gości (7 listopad), na którym zapowiedziało się blisko 400 osób, w tym głowy państw, członkowie Rady Atlantyckiej, dowódcy. Zaproszono do udziału w nim także wszystkich attache obrony akredytowanych w Polsce, bez wyjątków.

(MC)

• Tweet