• Tweet

Realizacja wydatków na modernizację Sił Zbrojnych RP w 2014 roku

     Wykonanie wydatków na obronność w 2014 roku należy uznać za przełomowe. Udało się uniknąć cięć budżetu i pierwszy raz od wielu lat zrealizować wydatki na poziomie 98,3% pierwotnego planu. Na część 29 "Obrona Narodowa" wydano najwyższą w historii kwotę 31,2 mld PLN, większą o 3,3 mld PLN (11,9%) niż w 2013 roku. Osiągnięto także rekordowy w historii poziom wydatków majątkowych, przeznaczając na nie 8,2 mld PLN, co stanowiło 26,2% całego budżetu (w części 29). W ubiegłym roku na cele modernizacji Sił Zbrojnych wydatkowano łącznie 10,879 mld PLN (34,9% cz.29 budżetu), w tym na wszystkie zadania przewidziane w Planie Modernizacji Technicznej wydano 8,2 mld PLN (26,4% cz.29 budżetu).

Informacje zawarte w niniejszym artykule oparte zostały o dane z raportów Najwyższej Izby Kontroli dotyczących wykonania budżetu państwa w 2014 roku (opublikowanych w lipcu br.) oraz dane uzyskane z Ministerstwa Obrony Narodowej. 

Wykonanie budżetu resortu obrony w 2014 roku

  Zanim przejdziemy do wydatków dotyczących modernizacji Sił Zbrojnych RP przypomnimy ogólne dane dotyczące wykonania budżetu MON w 2014 roku. Na realizację zadań związanych z obronnością kraju wydatkowano łącznie 31,501 mld PLN, co stanowiło 98,33% planu po zmianach. Z sumy tej 31,212 mld PLN wydano w ramach cz. 29 budżetu „Obrona narodowa” (98,3% planu), a 0,288 mld PLN na pozostałe wydatki ujęte w dziale 752, w różnych częściach budżetu państwa (98,7% planu). W porównaniu do 2013 roku wydatki na cz. 29 były wyższe o 3,3  mld PLN (11,9%). Niestety, wzrost ten był tylko pozorny, bowiem poziom wydatków w 2013 roku został ograniczony w stosunku do początkowych planów w związku z trudną sytuacją budżetu państwa. Przypomnijmy, w wyniku ustawy z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy budżetowej na rok 2013, łączne wydatki obronne w 2013 roku ograniczono o 3,188 mld PLN (redukcja o 10,1%). Niemniej i tak należy podkreślić, że poziom zrealizowanych wydatków na obronność w 2014 roku był najwyższy w historii.

Tabela 1. Wykonanie wydatków w 2014 roku dla cz.29 budżetu "Obrona narodowa" wg grup paragrafów (ekonomicznych) klasyfikacji budżetowej (kwoty w PLN).

  W 2014 roku wydatki majątkowe zrealizowane zostały w 99,2 procentach planu budżetu (po zmianach) i zamknęły się sumą 8,190 mld PLN. Należy podkreślić, że dzięki temu udało się uzyskać rekordowy wskaźnik udziału wydatków majątkowych w budżecie MON (cz.29 budżetu) wynoszący 26,2%. Dla porównania w poprzednich latach wskaźnik ten nie przekraczał 22%. Przypominamy, że wykonanie wydatków majątkowych w latach 2011-2013 wynosiło: w 2011 roku 5,884 mld PLN (22,2%), w 2012 roku 6,114 mld PLN (22,0%) i w 2013 roku 6,106 mld PLN (21,9%). Wydatki majątkowe ponoszone były na realizację Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2013-2022 (PMT), Centralnego Planu Inwestycji Budowlanych oraz Centralnego Planu Inwestycji Budowlanych NSIP (NATO Security Investment Programme).

W 2014 roku istotną częścią wydatków zapisanych w PMT przeznaczono na zakup kolejnych KTO Rosomak. Na ten program wydano ponad 624 mln PLN. Fot. Mariusz Cielma/Dziennik Zbrojny 

Działalności na rzecz modernizacji Sił Zbrojnych

  Na cele modernizacji Sił Zbrojnych RP w 2014 roku wydatkowano łącznie 10,879 mld PLN (34,9% cz.29 budżetu), z czego wydatki majątkowe stanowiły kwotę 8,190 mld PLN, a wydatki bieżące 2,689 mld PLN. Efekty rzeczowe były wynikiem realizacji pięciu planów:

• Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2013-2022 (PMT), zatwierdzonego na lata 2014-2015,
• Centralnego Planu Inwestycji Budowlanych na 2014 rok (CPIB),
• Centralnego Planu Inwestycji Budowlanych NSIP w 2014 roku (CPIB-NSIP),
• Centralnego Planu Remontów Nieruchomości na 2014 rok (CPRN) oraz
• Planu Zakupów Środków Materiałowych w 2014 roku (PZŚM).

Tabela 2. Struktura wydatków zrealizowanych w 2014 roku w ramach cz.29 budżetu na rzecz modernizacji Sił Zbrojnych RP (kwoty w tys. PLN).

  Zakres wydatków dotyczący PMT zostanie szczegółowo opisany w kolejnym rozdziale, w tym skupimy się na przedstawieniu pozostałych czterech planów.

  W ramach Centralnego Plan Inwestycji Budowlanych wydatkowano 1,401 mld PLN (wydatki majątkowe), "w wyniku czego zakończono 118 zadań inwestycyjnych (94 zadania dla Sił Zbrojnych, 13 dla SPZOZ, 3 dla instytutów naukowo-badawczych, 7 dla uczelni wojskowych oraz jedno dla muzeów), z których najistotniejszymi były zadania na rzecz:

• 4. Regionalnej Bazy Logistycznej we Wrocławiu – zmodernizowano budynek biurowo-sztabowy,
• 2. Brygady Zmechanizowanej w Złocieńcu – przebudowano budynki koszarowe,
• 32. Baza Lotnictwa Taktycznego w Łasku – wybudowano warsztaty i garaże dla naziemnej stacji obsługi statków powietrznych".

  W ramach Centralnego Planu Inwestycji Budowlanych – NSIP (NATO Security Investment Programme) wydatkowano 0,108 mld PLN (wydatki majątkowe) m.in. "na modernizację i rozbudowę składów materiałów pędnych i smarów w Gardei". Program NSIP stworzony został w celu wspólnego finansowania projektów umożliwiających osiąganie przez Sojuszu Północnoatlantycki określonych zdolności obronnych. Obejmuje on realizację przedsięwzięć związanych z budową, rozbudową i remontami infrastruktury wojskowej oraz pozyskaniem zasobów materialnych niezbędnych do osiągnięcia tych zdolności.

  W ramach Centralnego Planu Remontów Nieruchomości wydatkowano 0,317 mld PLN (wydatki bieżące), "w wyniku czego zakończono 26 zadań remontowych, w tym m.in. remontów bieżących infrastruktury użytkowanej przez Siły Zbrojne, jak np. w:

• Komendzie Portu Wojennego w Świnoujściu zrealizowano zadanie w zakresie remontu strzelnicy,
• Centrum Szkolenia Sił Powietrznych w Koszalinie zrealizowano zadanie w zakresie remontu budynków garażowych,
• 8. Pułku Przeciwlotniczym w Koszalinie zrealizowano zadanie w zakresie remontu budynków garażowo-magazynowych".

  W ramach Planu Zakupu Środków Materiałowych wydatkowano 0,820 mld PLN (wydatki bieżące) w wyniku czego zakupiono m.in.: materiały pędne (paliwa) i smary (za 0,473 mld PLN), przedmioty zaopatrzenia mundurowego (za 0,261 mld PLN), środki żywności na zapasy mobilizacyjne i wojenne, leki, środki opatrunkowe i produkty biobójcze.

Szczegółowa struktura wydatków (wraz z kwotami) zrealizowanych na modernizację Sił Zbrojnych RP w 2014 roku w ramach cz.29 budżetu, ze szczególnym uwzględnieniem zakresu PMT, z podziałem na wydatki majątkowe (kolor zielony) i bieżące (kolor żółty). Opracowanie własne - na bazie danych MON i kontroli NIK.
Kliknij na obrazek w celu powiększenia.

Plan Modernizacji Technicznej

  Na realizację Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2013-2022 (PMT) w 2014 roku wydano 8,231 mld PLN (26,4% cz.29 budżetu), w tym 6,680 mld PLN na wydatki majątkowe i 1,551 mld PLN na wydatki bieżące.

  W ramach PMT "finansowano ze środków budżetowych 848 zadań, z czego zrealizowano 840 zadań i nie zrealizowano ośmiu, m.in.: sprzętu informatycznego i oprogramowania (5,4 mln PLN), sprzętu informatycznego i oprogramowania dla urzędu obsługującego Ministra Obrony Narodowej (4,1 mln PLN), komputerowego systemu dydaktycznego dla obsługi technicznej eksploatowanych samolotów pk. „SOWA” (2,6 mln PLN)".

  Środki wydatkowane na PMT służyły m.in. do: zakupu Uzbrojenia i Sprzętu Wojskowego (UiSpW) - 4,705 mld PLN, remontów UiSpW - 1,105 mld PLN, realizacji prac rozwojowych - 0,715 mld PLN, zakupu części zamiennych - 0,628 mld PLN, zakupu amunicji i materiałów wybuchowych - 0,446 mld PLN oraz modernizacji UiSpW - 0,367 mld PLN, a także przeznaczono je na współfinansowanie programów inwestycyjnych NATO i UE - 0,185 mld PLN.

Struktura wykonania w 2014 roku wydatków na Plan Modernizacji Technicznej. Jak widać pod pojęciem modernizacji technicznej kryją się nie tylko zakupy uzbrojenia i sprzętu wojskowego (UiSpW). Opracowanie własne - na bazie danych MON i kontroli NIK.

  Formalnie wydatki na realizację PMT podzielone są na dwie grupy - wydatki na Priorytetowe Programy Wieloletnie (realizowane zgodnie z uchwałą Rady Ministrów nr 164 z dnia 17 września 2013 roku w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Priorytetowe Zadania Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP w ramach programów operacyjnych”, znowelizowanej uchwałą nr 123 Rady Ministrów z dnia 23 czerwca 2014 roku) i wydatki poza programami priorytetowymi.

  Na pierwszą z tych grup, tj. na wydatki związane z realizacją PMT w ramach Priorytetowych Programów Wieloletnich w 2014 roku wydano 3,473 mld PLN, w tym 3,334 mld PLN na wydatki majątkowe i 0,138 mld PLN na wydatki bieżące. W ramach tych środków finansowano wykonanie 13 priorytetowych programów operacyjnych. Na program operacyjny "Rozpoznania patrolowego" w 2014 roku nie poniesiono żadnych wydatków.

Tabela 3. Wydatki zrealizowane w 2014 roku na PMT w ramach Priorytetowych Programów Wieloletnich (kwoty w tys. PLN).

  Będąc jeszcze bardziej dociekliwym, można zadać pytanie, za co płacono w ramach poszczególnych priorytetowych programów operacyjnych. Ponieważ PMT nie jest dokumentem jawnym, resort obrony nie udziela takich informacji. Śledząc jednak zawierane przez MON umowy z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że najważniejsze poniesione wydatki dotyczyły:

• w zakresie zwalczania zagrożeń na morzu: budowy prototypu niszczyciela min typu Kormoran II (praca rozwojowa), dokończenie budowy okrętu patrolowego ORP Ślązak, dostawy pocisków NSM, remontu okrętów, a także prawdopodobnie zaliczki z tytułu podpisanej w 2014 roku umowy na zakup drugiego Nadbrzeżnego Dywizjonu Rakietowego,
• w zakresie modernizacji wojsk pancernych i zmechanizowanych: zakupu z Niemiec używanych czołgów Leopard 2A5 i 2A4 wraz z dodatkowym sprzętem,
• w zakresie programu KTO Rosomak: dostawy bazowych podwozi KTO Rosomak, realizacji prac rozwojowych (tj. Rosomak-WRT, Rosomak-WPT, wieży bezzałogowej ZSSW-30), zakupów amunicji,
• w zakresie modernizacji wojsk rakietowych i artylerii: realizacji prac rozwojowych na 155-mm armato-haubice Krab i Kryl, 120-mm moździerze samobieżne Rak oraz pozyskania radiolokacyjnych zestawów rozpoznania artyleryjskiego Liwiec, a także zakupów amunicji,
• w zakresie programu samolot szkolno-treningowy AJT: realizacji umowy na pozyskanie zintegrowanego systemu szkolenia zaawansowanego AJT, w tym 8 samolotów M-346 Master,
• w zakresie systemów wsparcia dowodzenia oraz zobrazowania pola walki - C4ISR: zakupów systemów łączności, radiostacji, Mobilnych Modułów Stanowiska Dowodzenia oraz sprzętu komputerowego,
• w zakresie systemu obrony powietrznej: dostaw pocisków przeciwlotniczych Grom i stacji radiolokacyjnych Soła, ale głównie modernizacji wozów rakietowych systemu Osa-AK/AKM do standardu Osa-P oraz prawdopodobnie także przeciwlotniczych zestawów rakietowych S-125 Newa-SC do standardu Newa-M i stacji radiolokacyjnych Daniela-21 (NUR-21) na podwoziu gąsienicowym SPG-1 do wersji Daniela-21M (NUR-21M).
• w zakresie symulatorów i trenażerów: dostaw symulatorów w tym prawdopodobnie śmigłowca SW-4 Puszczyk, samolotu myśliwskiego MiG-29, samolotu transportowego C-295M oraz systemów szkolno-treningowych broni strzeleckiej Śnieżnik,
• w zakresie samolotów transportowych: dokończenia finansowania umowy na dostawę samolotów transportowych M28B/PT Bryza wraz z symulatorem lotu.

  Na wydatki związane z realizacją PMT poza Priorytetowymi Programami Wieloletnimi w 2014 roku wydano 4,759 mld PLN, w tym 3,345 mld PLN na wydatki majątkowe i 1,413 mld PLN na wydatki bieżące.

Tabela 4. Wydatki zrealizowane w 2014 roku na PMT poza Priorytetowymi Programami Wieloletnimi (kwoty w tys. PLN).

  W ramach tej grupy wydatków, w części dotyczącej zakupów uzbrojenia i sprzętu wojskowego za kwotę ok. 2,2 mld PLN finansowano pozyskanie m.in.:

• sprzętu, w tym samochodów transportowych różnego typu (m.in. Jelcz 442.32, Jelcz 862), zestawów do transportu czołgów i ciężkiego sprzętu gąsienicowego, cystern, dystrybutorów paliwowych, sprzętu lotniskowego oraz sprzętu informatycznego,
• uzbrojenia, w tym pocisków rakietowych dalekiego zasięgu AGM-158A JASSM wraz z modyfikacją samolotów F-16 - na ten cel w 2014 roku wydano 496 mln PLN,
• wyposażenia indywidualnego, w tym: gogli noktowizyjnych, noktowizorów, lornetek noktowizyjnych, uniwersalnych kamizelek ochronnych, filtracyjnych masek przeciwgazowych (MP-6), a także filtracyjnej odzieży ochronnej (FOO-1),
• broni strzeleckiej indywidualnej i zespołowej, w tym: karabinków szturmowych Beryl i Mini Beryl, karabinków HK, pistoletów maszynowych MP5, granatników, moździerzy (60-mm LM-60D Pluton).

  W części dotyczącej modernizacji uzbrojenia i sprzętu wojskowego finansowano prace prowadzone m.in. przy: samolotach MiG-29, śmigłowcach W-3 Sokół oraz samochodach Star 266.

Podsumowanie

  Oceniając wykonanie budżetu na obronność w 2014 roku z pewnością docenić należy wydatkowanie praktycznie wszystkich (98,3%) zaplanowanych na ten cel środków w rekordowej wysokości 31,5 mld PLN. Osiągnięto przy tym najwyższy w historii poziom wydatków majątkowych, przeznaczając na nie 26,2% części 29 budżetu. Na cele modernizacji Sił Zbrojnych RP wydatkowano łącznie 10,879 mld PLN (34,9% cz.29 budżetu). Na największy z Centralnych Planów Rzeczowych - Plan Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP (PMT) w 2014 roku wydano 8,2 mld PLN (26,4% cz.29 budżetu), z czego na wieloletnie, priorytetowe programy operacyjne blisko 3,5 mld PLN. Z jednej strony, znowu osiągnięto rekordowe poziomy, jednak należy mieć świadomość, że w ramach PMT na zakupy uzbrojenia i sprzętu wojskowego wydatkowano tylko 52,7% środków (4,7 mld PLN). Pozostałe 47,3% stanowiły wydatki na: remonty, prace rozwojowe, zakupy części zamiennych, zakupy amunicji i materiałów wybuchowych, modernizacje oraz współfinansowanie programów inwestycyjnych NATO i UE. Okazuje się, że nawet w ramach 14 wieloletnich, priorytetowych programów operacyjnych wydatkowano środki na modernizacje, remonty i zakupy amunicji (łącznie 271,8 mln PLN - 7,8%). Wydatki te dotyczyły m.in.: modernizacji eksploatowanych obecnie systemów obrony powietrznej, remontu okrętów oraz zakupów amunicji w programach artyleryjskim i pancernym. W treści uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Priorytetowe Zadania Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP w ramach programów operacyjnych” która określa zakres tych programów próżno szukać informacji o wydatkach tego rodzaju (choć nie są one też zabronione). Mowa jest jedynie o zakupie inteligentnej amunicji dla zadania związanego z pozyskaniem armato-haubicy Krab, kiedy zakupy zrealizowane w 2014 roku prawdopodobnie dotyczyły jedynie zwykłej amunicji. Kontrola NIK dotycząca wykonania budżetu MON w 2014 roku nie dopatrzyła się jednak w tym przypadku nieprawidłowości. 

Tomasz Dmitruk

Autor pragnie podziękować Ministerstwu Obrony Narodowej za udzielone informacje.

• Tweet