• Tweet

Air Fair 2012: propozycje dla naszych MiG-ów 29

     12 sierpnia 2011 roku Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 S.A. z Bydgoszczy, podpisały poprzez Inspektorat Uzbrojenia umowę na doposażenie w latach 2011-2014 awioniki 16 samolotów MiG-29 (w tym 13 bojowych) Polskich Sił Powietrznych. Pierwszy z nich po raz pierwszy w powietrze ma wznieść się na początku 2013 roku. Prace mają objąć przede wszystkim instalację komputera misji MDP (do 30 misji w pamięci), wyświetlacza wielofunkcyjnego (5x4 cale), nawigacyjnej platformy laserowej EGI (INS/GPS z wojskowymi modułami poprawiającymi dokładność wskazań), panelu UFCP do wprowadzania danych, cyfrowego rejestratora video, szyny MiL-Std 1553B, komputera danych aerodynamicznych, radiostacji dwuzakresową RT-8200, elementów FPR (do symulacji użycia uzbrojenia itp). Użytkownik, 23. Baza Lotnictwa Taktycznego z Mińska Mazowieckiego, otrzyma również system planowania misji i analizy polotowej. Specjaliści chcą, by był to tylko pierwszy etap prac przewidzianych do realizacji na samolotach MiG używanych w naszym kraju. Kolejne mają być zdecydowanie ambitniejsze.

   Z tego powodu, tegoroczna, szósta edycja wystawy „Wszystko dla lotnictwa”, odbywająca się na terenie WZL-2, w tematyce militarnej uwypuklała propozycje związane z pracami przy MiG-ach. Spośród stoisk w Bydgoszczy warto naszym zdaniem zwrócić uwagę na trzy oferty: rosyjskiego RSK MiG, białoruskiego 558. Zakładu Remontowego i izraelskej IAI Elta.

   Zacznijmy od Rosjan, od lat współpracujących z WZL-2. Przedstawili oni kompleksową propozycję modernizacji samolotu, a na swoim stoisku prezentowali zmodernizowany radiolokator N019 Topaz (element kompleksu RŁPK-29). Rdzeniem ich oferty stać się może właśnie radar oznaczony N0193. Zasadniczo ten sam, co w wersji bazowej samolotu (izdielie 9.12), ale z dodanymi pięcioma blokami. Zdolność do wykrywania celów powietrznych ma wzrosnąć dwukrotnie (do około 150 km), wzrasta również liczba wykrywanych obiektów w powietrzu do 16, przy czym dla 4 z nich wypracowuje się dane do strzelania (wprowadzono tryb radiokorekcji dla rakiet z głowicami aktywnymi). Stacja umożliwia wykrywanie śmigłowców, w tym tych w zawisie oraz małych samolotów śmigłowych. Nowością jest mapowanie ziemi i wykrywanie celów naziemnych i morskich. Przy celach naziemnych, według Rosjan, zmodernizowana stacja będzie w stanie wykryć obiekt wielkości armaty z 40 km, samobieżnej wyrzutni przeciwlotniczej ze 120 km, a dużych obiektów infrastruktury jak np. żelazny most ze 150 km. Zmodernizowany ma być pasywny system optoelektroniczny KOŁS. Miałby występować w wersji 13SM, przez co jego charakterystyki wykrywania tak jak radaru również uległyby dwukrotnej poprawie (obiekty na tle nieba z 3000 do 6000 metrów, na tle ziemi z 5000 do 10000), a zwielokrotnieniu okresy międzyserwisowe. Program przewiduje także integrację cyfrowych szyn przesyłu danych MiL-Std-1553B i ich współpracę z kompleksem celowniczym RŁPK. Poprawa systemu nawigacyjnego wpłynie na dokładniejsze wyprowadzenie samolotu w przestrzeń, w standardowym MiG-29 na 100 km błąd nawigacji może wynieść 700 metrów, w nowym już tylko około 80 oraz umożliwi wprowadzenie współrzednych 99 obiektów nawigacyjnych, a nie jak do tej pory jedynie 3. Dla poprawy świadomości sytuacyjnej pilota, samolot miałby otrzymać wielofunkcyjny wyświetlacz obrazujący różne informacje.

Propozycja RSK MiG to dołożenie nowych bloków do standardowego N019.

   MiG-29 może być przystosowany do różnych rodzajów nowego uzbrojenia, w tym i zachodniego. Rosjanie zwracali uwagę przede wszystkim na nowe uzbrojenie kierowane: pocisk powietrze-powietrze RWW-AE (do 6 sztuk pod samolotem), R-27ET1/ER1 (czyli o zwiększonym z 65 do 80 km zasięgu), bombę KAB-500Kr (do 4 sztuk), pociski powietrze-ziemia Ch-29TE, Ch-31P, Ch-31A (tylko po 2 sztuki jednego z typów). Opcjonalnie, istnieje możliwość poprawy zasięgu samolotu, poprzez montaż instalacji do tankowania w powietrzu.

Parametry stacji N019, systemu KOŁS i układu nawigacji przed i po modernizacji (według RSK MiG)"

  O ile instalację do tankowania czy nowe uzbrojenie można potraktować jako kosztowne fanaberie, o tyle warto poważnie rozważyć bardziej odważne kroki modernizacyjne kompleksu celowniczego MiG-29. Maszyna uzyskałaby nową jakość i wartość jako samolot bojowy, szczególnie, że nie mówimy tu o wymianie całego radaru a tylko dodaniu nowych bloków (nadawczo-odbiorczych i przetwarzania sygnałów). Jeżeli samoloty mają pozostać w linii przez kolejne -dziesiąt lat (plany mówią o służbie do 2028 roku), a z drugiej strony nie widać perspektyw na znalezienie dla nich następców, to chyba prędzej czy później przed dylematem zbliżonego zakresu prac i tak staniemy. Problemem może być polityka i kierunek, z którego ta modyfikacja jest oferowana.

Białoruski zasobnik WRE Satelita.

   Druga propozycja pod względem politycznym jest jeszcze mniej prawdopodobna. 558. Lotnicze Zakłady Remontowe z białoruskich Baranowicz oferują zbliżony zakres prac. Nowe uzbrojenie (w zasadzie propozycja identyczna jak RSK MiG), poprawione reżimy pracy radiolokatora (włącznie z wykrywaniem celów powierzchniowych, mapowaniem). Białorusini jednak w swoim MiG-29BM wykazują lepsze charakterystyki systemu nawigacyjnego, jego błąd powinien oscylować w granicach 20 metrów. Ciekawym elementem prezentacji modernizacji był podwieszany zasobnik WRE Satelita (rosyjska propozycja nie mówiła o zasadniczej modernizacji systemu samoobrony samolotu, warto zauważyć, że w przypadku działania MIG-a nad własnym terytorium, a takie są założenia, nie są wymagane rozbudowane systemy WRE). Zasobnik nie zajmuje belki podwieszeń, jest pośrednim ogniwem między skrzydłem a węzłem uzbrojenia. Według 558. LDZ Satelita zapewnia 90% skuteczność w zakłócaniu pocisków powietrze-powietrze naprowadzanych metodą radiolokacyjną.

Propozycja dla MiG-a, radar EL/M-2032, wszytskie fot. Mariusz Cielma.

   Trzecia oferta przyjechała do nas z daleka, IAI Elta wespół z polskim partnerem (WZE S.A. z Zielonki). Nasze MiGi miałyby otrzymać stację radiolokacyjną EL/M 2032-M29, jedną z bardziej popularnych na rynku. Lekka stacja (waga od 72 do 100 kg w zależności od zastosowanej anteny) impulsowo-dopplerowska ma zasięg 100+ km w trybie powietrze-powietrze oraz umożliwa mapowanie i wykrywanie obiektów powierzchniowych.

   W kontekście tych propozycji - planowana eksploatacja polskich MiG-ów jeszcze przez prawie dwie dekady musi wymuszać pytanie o zakres następnych, po tej obecnie realizowanej, modernizacji. Dla utrzymania wartości bojowej naszych dwusilnikowych myśliwców na wymaganym przez środkowoeuropejskie państwo poziomie zastosowanie nowego rosyjskiego uzbrojenia kierowanego czy instalacja sondy do tankowania w powietrzu jest niewydajna w relacji koszt/efekt, natomiast nieodzowna wydaje się modyfikacja radaru i głowicy optolektronicznej.

   Czas pokaże, czy plany głębokiej modernizacji mińskich MiG-ów się ziszczą. Jeżeli tak, WZL-2 będą najważniejszym rozgrywającym, podobnie zresztą jak z Su-22, samolotu który być może nie został również kompletnie spisany na straty w Polskich Siłach Powietrznych.

Mariusz Cielma, współpraca Tomasz Kwasek.

• Tweet