• Tweet

Blisko 70 mld PLN z FWSZ na modernizację w latach 2022-2023

     W dniu 22 czerwca br. Prezydent RP Andrzej Duda na wniosek Prezesa Rady Ministrów powołał Mariusza Błaszczaka, Ministra Obrony Narodowej na urząd Wiceprezesa Rady Ministrów. Z tej okazji, w swoim wystąpieniu wicepremier Mariusz Błaszczak poinformował, że w 2022 roku na obronność przeznaczone zostaną środki w wysokości 2,4% PKB (ustawowo powinno to być co najmniej 2,2% PKB), a w 2023 roku zgodnie z ustawą o obronie ojczyzny minimum 3% PKB. Szef MON zapowiedział także że, na podstawie uzgodnionego planu finansowego Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ), wpływy do FWSZ w 2022 roku wyniosą 20,5 mld PLN, a w 2023 roku 49 mld PLN (razem 69,5 mld PLN), z przeznaczeniem głównie na wsparcie procesu modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP.

Briefing szefa MON Mariusza Błaszczaka po nominacji na wicepremiera. Fot. CO MON.

  Przypomnijmy, że zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny, przychody FWSZ mogą pochodzić z następujących źródeł:

• wsparcia udzielonego wojskom obcym oraz udostępniania im poligonów;
• specjalistycznych usług wojskowych;
• odpisów Agencji Mienia Wojskowego w wysokości 100% wartości nadwyżki przychodów nad kosztami uzyskanej przez Agencję z gospodarowania koncesjonowanymi i niekoncesjonowanymi ruchomymi składnikami majątku, przekazanymi przez jednostki organizacyjne podległe MON lub przez niego nadzorowane;
• wpływów uzyskanych ze sprzedaży mienia, o którym mowa w art. 93 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego;
• przychody ze zbycia akcji i udziałów w spółkach posiadanych przez Agencję Mienia Wojskowego
• przychodów uzyskanych na podstawie art. 98 ust. 3 i art. 99 ust. 2 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego;
• przychodów, o których mowa w art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego oraz o zmianie niektórych innych ustaw;
• odszkodowań lub kar umownych oraz zwróconych zaliczek, wpływów ze zrealizowanych gwarancji, zabezpieczeń oraz innych środków otrzymanych w toku realizacji umów, zawartych na rzecz Sił Zbrojnych
• wpływów ze skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 43 ustawy o obronie Ojczyzny;
• wyemitowanych obligacji, o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny;
• wpływów z wpłat lub darowizn, o których mowa w art. 50 ustawy o obronie Ojczyzny;
• środków z budżetu państwa przekazywanych przez Ministra Obrony Narodowej;
• darowizn, spadków i zapisów;
• wpłat wnoszonych przez inne państwa członkowskie Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w ramach refundacji wydatków poniesionych przez Rzeczpospolitą Polską na zadania realizowane w ramach Programu Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Dziedzinie Bezpieczeństwa (NSIP);
• zwrotu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego otrzymanych przez organy wojskowe z tytułu realizacji zadań na rzecz sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz z tytułu udzielonego wsparcia pozostałym wojskom obcym;
• wpływów z innych tytułów.

  Wczorajsze deklaracje szefa MON wydają się stosunkowo optymistyczne z punktu widzenia potrzeb wojska, jednak są stosunkowo ogólne i można je w różny sposób interpretować. Dlaczego?

  Zacznijmy od deklaracji poniesienia wydatków na obronność w wysokości 2,4% PKB w 2022 roku. Zgodnie z obowiązującą ustawą budżetową na 2022 rok w bieżącym roku zaplanowano wydatki obronne w wysokości 57,783 mld PLN, co stanowić ma 2,2% tegorocznego PKB (szacowanego na potrzeby ustawy budżetowej na 2626,3 mld PLN). Z drugiej strony według aktualnych wytycznych dotyczących stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych z kwietnia 2022 roku, PKB Polski w 2022 roku powinno wynieść 2 939,7 mld PLN. Można się zatem zastanawiać, czy deklarowane wykonanie na poziomie 2,4% PKB odnosi się do PKB z ustawy budżetowej, czy aktualnie szacowanego. W pierwszym przypadku oznacza to wykonanie na poziomie 63,0 mld PLN, w drugim przypadku 70,5 mld PLN. Różnica wynosi zatem aż 7,5 mld PLN.

  Druga wątpliwość, to czy deklarowane wykonanie na poziomie 2,4% PKB w 2022 roku obejmuje wydatki z FWSZ, czy tylko wydatki w ramach budżetu państwa, tj. z części 29 i działu 752, a wydatki z FWSZ będą stanowiły dodatkowe źródło finansowania. Jeśli poprawne jest drugie założenie, to konieczna jest w tym roku nowelizacja ustawy budżetowej. 

  Z samej wypowiedzi szefa MON wynikało, że w 2022 roku wpływy do FWSZ wyniosą 20,5 mld PLN, a w 2023 roku 49 mld PLN. Minister nie podał jednak, czy takie również będą wydatki z FWSZ w 2022 i 2023 roku. Wątpliwość tę jednak wyjaśniło posiedzenie Sejmowej Komisji Obrony Narodowej które odbyło się 22 czerwca tego roku. Jego przedmiotem było m.in. zaopiniowanie dla Ministra Obrony Narodowej projektów planów finansowych Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych na 2022 rok i 2023 rok.

  W jego trakcie poinformowano, że w planie finansowym FWSZ na 2022 rok zaplanowano wpływy w wysokości 20,455 mld PLN, natomiast wydatki na kwotę 20,207 mld PLN, w tym 20,049 mld PLN na realizację celów określonych w Programie Rozwoju Sił Zbrojnych. Przychody FWSZ w 2022 roku mają pochodzić głównie z emisji obligacji - 15,21 mld PLN i środków przekazanych z Funduszu Modernizacji Sił Zbrojnych (FMSZ) - 5,04 mld PLN. 

  W 2023 roku planowane wpływy FWSZ mają osiągnąć poziom 49,313 mld PLN, a wydatki 49,34 mld PLN, w tym 45,875 mld PLN na zadania określone w Programie Rozwoju Sił Zbrojnych. Przychody FWSZ w 2023 roku mają pochodzić głównie z emisji obligacji - 39,54 mld PLN i środków z budżetu państwa przekazanych przez Ministra Obrony Narodowej - 9,6 mld PLN.

  W tym miejscu warto zwrócić uwagę na jeszcze dwa aspekty. Podczas ww. SKON posłowie mieli zaakceptować plan finansowy FWSZ na lata 2022-2023, co jednak trudno zrozumieć, resort obrony nie przedstawił im na co te środki (łącznie w kwocie prawie 70 mld PLN) mają zostać przeznaczone, poza ogólną informacją, że na finansowanie zadań ujętych w Programie Rozwoju Sił Zbrojnych. Takie działanie MON w opinii autora należy ocenić krytycznie. 

  Druga kwestia związana jest z wydatkami poniesionymi w ramach FMSZ w 2022 roku. Na początku 2022 roku na stanie FMSZ znajdowała się kwota 6,42 mld PLN środków pieniężnych. Do FWSZ przesunieto 5,04 mld PLN. Pozostałą kwotę środków pieniężnych z FMSZ w wysokosci ok. 1,4 mld PLN prawdopodbnie wydatkowano w terminie do 23 kwietnia 2022 roku. Być może, celem była płatność zaliczki związanej z zakupem czołgów M1A2 Abrams.  

  Jeśli założymy, że wydatki z FWSZ będą ponoszone dodatkowo, poza ustawowymi limitami wydatków na obronność, to w wariancie najbardziej optymistycznym można spodziewać się wydatkowania od 83,2 do 90,7 mld PLN w 2022 roku (20,2 mld PLN w ramach FWSZ plus 63-70,5 mld PLN w ramach deklarowanych 2,4% PKB) i 146,7 mld PLN w 2023 roku (49,3 mld PLN w ramach FWSZ plus 97,4 mld PLN w ramach 3% PKB prognozowanego na 2023 rok (3 248,0 mld PLN)). Jeśli jednak część wydatków z FWSZ zostanie zaliczona do ustawowego limitu wydatków obronnych, to realne planowane nakłady mogą okazać się niższe.

  O ile może cieszyć deklarowany wzrost wydatków na obronność, to jednak dziś na podstawie dotychczas przekazanych informacji trudno jednoznacznie wskazać o jakich konkretnych łącznych kwotach planowanego wykonania na koniec 2022 i 2023 roku jest mowa.

Tomasz Dmitruk

Aktualizacja 23.06.2022 22:55

  Artykuł zaktualizowano w zakresie informacji przekazanych podczas SKON w dniu 22.06.2022 roku w zakresie planu finansowego FWSZ. 

• Tweet