2023-04-28 12:43:12
Główne elementy systemu Pilica+ zamówione
W ramach programu przewidującego pozyskania łącznie 22 baterii (w tym jednej szkolnej) przeciwlotniczych systemów rakietowo-artyleryjskich (PSR-A) Pilica+, 28 kwietnia br. zawarte zostały dwie kolejne umowy wykonawcze. Pierwsza z nich dotyczy zamówienia 44 wyrzutni iLauncher, kilkuset pocisków rakietowych CAMM oraz sprzętu towarzyszącego z dostawami w latach 2025-2029. Druga umowa przewiduje pozyskanie dodatkowych 16 baterii systemu PSR-A Pilica+ i dostosowanie sześciu już zamówionych baterii PSR-A Pilica do wersji Pilica+, z okresem realizacji również w latach 2025-2029. Pierwsze z udzielonych zamówień ma wartość ok. 1,9 mld GBP (ok. 10 mld PLN netto) i zostało skierowane do firmy MBDA UK Ltd., drugie wycenione zostało na 2,98 mld PLN brutto i udzielone Konsorcjum PGZ-PILICA+.
Jednym z najważniejszych elementów systemu Pilica+ będą wyrzutnie iLauncher dla 8 pocisków przeciwlotniczych CAMM o zasięgu do 25 km. W każdej z 22 baterii znajdą się po dwie wyrzutnie tego typu. Podpisane dziś kontrakty nie obejmują dostawy podwozi Jelcz, które będą przedmiotem odrębnej umowy wykonawczej. Fot. st. szer. Sławomir Kozioł/18. DZ.
Realizację programu Pilica+ zainicjowała umowa ramowa podpisana 4 października 2022 roku pomiędzy Agencją Uzbrojenia a Konsorcjum PGZ-PILICA+. W skład Konsorcjum wchodzą następujące firmy: PGZ S.A., PIT-Radwar S.A., PCO S.A., Mesko S.A., OBR CTM S.A., WZU S.A., WZE S.A. oraz ZM Tarnów S.A.
W ramach programów Pilica+ i Pilica poza dzisiejszymi dwoma kontraktami, wcześniej zawarto dwie inne umowy wykonawcze. Pierwszą o wartości blisko 750 mln PLN brutto podpisano w listopadzie 2016 roku, a jej przedmiotem była dostawa sześciu baterii systemu PSR-A Pilica (bez radarów Bystra i wyrzutni rakiet CAMM), z których w latach 2020-2022 odebrano cztery. Drugi kontrakt o wartości ok. 1,1 mld PLN brutto podpisany został 29 marca br. i przewiduje pozyskanie 22 radarów Bystra w latach 2026-2028. Zamówione dotąd wszystkie elementy programu Pilica+ mają łączną wartość ok. 17,1 mld PLN brutto.
Program Pilica+ przewiduje pozyskanie kilku elementów naziemnych systemów obrony powietrznej krótkiego zasięgu (SHORAD) i bardzo krótkiego zasięgu (VSHORAD) przeznaczonych do zwalczania celów powietrznych z odległości do 25 km. Zasadniczym jego przeznaczeniem będzie uzupełnienie stref ognia zestawów rakietowych obrony powietrznej krótkiego zasięgu Narew i średniego zasięgu Wisła (Patriot).
W skład każdej baterii systemu Pilica+ wchodzić mają docelowo m.in. następujące elementy:
- stanowisko dowodzenia;
- dwie wyrzutnie iLauncher na podwoziu ciężarówki Jelcz z napędem 8x8, każda dla 8 pocisków rakietowych CAMM;
- sześć jednostek ogniowych (w każdej przeciwlotniczy zestaw rakietowo-artyleryjski ZUR-23-2SP Jodek-SP ze sprzężonymi dwoma armatami 2A14 kalibru 23 mm, które docelowo mają wykorzystywać amunicję programowalną oraz z dwoma wyrzutniami pocisków przeciwlotniczych Grom lub Piorun) wraz z ciągnikami artyleryjskimi na podwoziu ciężarówki Jelcz 442.32;
- stacja radiolokacyjna Bystra;
- przewoźna stacja radiolokacyjna SRL-97 (w pierwszych 6 bateriach, brak informacji czy znajdą się również w zamówionych dodatkowych 16 bateriach);
- wozy amunicyjne;
- wozy transportowe;
- jeden system C-UAS (Counter Unmanned Aerial System), czyli system zwalczania bezzałogowych statków powietrznych (BSP);
- niezbędny zapas pocisków rakietowych Grom lub Piorun oraz CAMM.
Po zawartych dziś dwóch umowach konieczne będzie jeszcze domówienie na podstawie odrębnych kontraktów wykonawczych m.in. podwozi Jelcz dla wyrzutni iLauncher oraz systemów C-UAS.
Drugim ważnym komponentem baterii systemu Pilica+ są jednostki ogniowe ZUR-23-2SP Jodek-SP ze sprzężonymi dwoma armatami 2A14 kalibru 23 mm i dwoma wyrzutniami pocisków przeciwlotniczych Grom lub Piorun, które mogą być zamontowane na platformie ciągnika artyleryjskiego opartego na podwoziu ciężarówki Jelcz 442.32. Fot. mł. chor. D. Andalukiewicz/3. WBROP.
System Pilica+ będzie wykorzystywał polski system kierowania i dowodzenia, jednak jeśli zajdzie taka potrzeba, wyrzutnie iLauncher oraz radary Bystra będzie można wpiąć do systemu IBCS, który pozostaje podstawowym systemem kierowania i dowodzenia dla zestawów Wisła i Narew.
Pilica+ stanowi rozbudowaną wersję systemu obrony powietrznej bardzo krótkiego zasięgu Pilica o elementy zapewniające obronę powietrzną krótkiego zasięgu (radary Bystra, wyrzutnie iLauncher i pociski rakietowe CAMM) oraz o elementy zwiększające możliwości zwalczania BSP (system C-UAS).
System Pilica dostarczany jest na podstawie umowy z 24 listopada 2016 roku, zawartej z konsorcjum PGZ-PILICA w składzie: PGZ S.A., ZM Tarnów S.A., PCO S.A. i PIT-Radwar S.A., której przedmiotem jest dostawa sześciu baterii przeciwlotniczych rakietowo-artyleryjskich systemów (PSR-A) Pilica. Wartość początkowa tego kontraktu wynosiła 746,2 mln PLN brutto, a dostawy miały zostać zrealizowane w latach 2019-2022 na potrzeby jednostek z 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej. Ostatecznie w wyniku zawartego aneksu okres dostaw zmieniono na lata 2020-2023. Prototypowa bateria została dostarczona 18 grudnia 2020 roku do 37. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej (drOP) w Bielicach-Sochaczew. W 2022 roku dostarczono trzy kolejne baterie seryjne, które otrzymały: 35. drOP w Skwierzynie (w marcu) oraz 32. drOP w Borzęcinie i 34. drOP w Bytomiu (w grudniu). Dostawy dwóch pozostałych baterii zaplanowano na ten rok. System Pilica opracowano na podstawie pracy rozwojowej.
Na wyposażeniu pierwszych sześciu baterii systemu Pilica znajdują się izraelskie, przewoźne stacje radiolokacyjne SRL-97 (oparte na konstrukcji radaru Elta/IAI ELM-2106 NG) zintegrowane z systemem Pilica przez firmę PIT-Radwar S.A. W każdej baterii znajduje się jedna stacja. Jest to radar trójwspółrzędny (zdolny do określania informacji o azymucie, elewacji i odległości do celu), pracujący w pasmie L (1-2 GHz), czyli o długości fali dłuższej niż jest wykorzystywana w radarach Soła i Bystra. Stacja jest w stanie lokalizować cele powietrzne w sposób automatyczny i śledzić do 60 z nich. Jest przystosowana do wykrywania: samolotów, w tym lotnictwa taktycznego (z odległości 40-60 km), śmigłowców w zawisie (z odległości do 25 km) jak i bezzałogowych statków powietrznych (z odległości do 20 km). Zasięg instrumentalny radaru to 100 km, a dokładność wykrywania celi określona przez producenta wynosi 30 m pomiaru dla odległości do celu, 2 stopnie dla kąta w elewacji i 0,5 stopnia dla kąta w azymucie.
Oczami systemu Pilica+ będą m.in. stacje radiolokacyjne Bystra, które zostały zamówione już kilka tygodni temu. To pierwsze polskie produkowane seryjnie radary wyposażone w antenę AESA (Active Electronically Scanned Array), czyli z elektronicznie sterowanym położeniem wiązki. Fot. PIT-Radwar S.A.
W przypadku baterii Pilica+ zdolności rozpoznania radiolokacyjnego zapewnią dodatkowo zdolne do przerzutu stacje radiolokacyjne (ZDPSR) Bystra (w każdej baterii jedna), opracowane przez firmę PIT-Radwar S.A. na bazie doświadczeń z radaru Soła oraz z wykorzystaniem tego samego podwozia tj. Żubr-P opracowanego przez firmę AMZ-Kutno S.A. W stosunku do poprzedniczki Bystra wyróżnia się przede wszystkim zastosowaniem płaskiej anteny aktywnej z elektronicznie sterowanym położeniem wiązki z półprzewodnikowymi modułami nadawczymi chłodzonymi cieczą (AESA) pracującej w paśmie C i pozwalającej na: cyfrowe formowanie wiązek odbiorczych, cyfrową syntezę, kodowanie i filtrację dopasowaną sygnałów, estymację współrzędnych z algorytmem ograniczającym efekty wielodrogowości oraz wyposażoną w układ śledzenia wykorzystujący algorytm wielohipotezowy i podsystem do wykrywania śmigłowców w zawisie. Antena umożliwia pokrycie w elewacji w zakresie do 70 stopni, a w azymucie 360 stopni mogąc obracać się z prędkością 30 obr./min. Zasięg instrumentalny radaru wynosi 80 km i może on wykrywać m.in.: samoloty, śmigłowce (również w zawisie), cele o bardzo małej SPO (w tym BSP), cele położone blisko siebie, pociski rakietowe, a także aktywne moździerzowe stanowiska ogniowe oraz określać współrzędne wystrzału i uderzenia pocisków. Dzięki możliwości skanowania elektronicznego wiązek w azymucie i elewacji, Bystra umożliwia dwukrotne oświetlenie śledzonych celów w jednym obrocie anteny, co zwiększa dostępną liczbę wykryć i pomiarów oraz umożliwia tzw. dośledzanie w sektorze elewacji szerszym niż aktualnie przeszukiwany. Zestaw wyposażony jest w dwa stanowiska operatora, w tym jedno przenośne oraz w przyczepę na której umieszczony został m.in. imitator sygnału radiolokacyjnego z własnym źródłem zasilania. Bystrę opracowano w wyniku pracy rozwojowej zleconej w 2011 roku i zakończonej w 2017 roku.
Na potrzeby programu Pilica+ 29 marca br. zamówiono 22 radary Bystra z terminem dostaw w latach 2026-2028. Koszt tego zamówienia został określony na ok. 1,1 mld PLN brutto. Nie można jednak wykluczyć, że pierwsze baterie Pilica+ zostaną wyposażone w stacje zamówione na podstawie wcześniejszej umowy, zawartej 3 września 2019 roku na mocy której wojsko ma otrzymać 16 radarów Bystra w latach 2023-2025.
W skład każdej baterii Pilica+ docelowo ma wejść także zestaw systemu wykrywania, identyfikacji i zwalczania bezzałogowych statków powietrznych (C-UAS). Zestawy tego rodzaju nie są jednak przedmiotem zawartych dziś umów. Na zdjęciu zestaw „antydronowy” SKYctrl firmy APS wykorzystywany już w Siłach Zbrojnych RP. Fot. Maciej Nędzyński/CO MON.
W chwili zawarcia umowy ramowej informowano, że dostawa pierwszego zestawu w konfiguracji Pilica+ (już dostarczonego zestawu Pilica uzupełnionego o radar Bystra i wyrzutnie pocisków CAMM) przewidywana jest w 2024 roku. Następnym krokiem miało być przeprowadzenie jego strzelania bojowego. Biorąc pod uwagę terminy realizacji zawartych dziś umów (w latach 2025-2029) można się spodziewać, że odbiory pierwszej baterii w konfiguracji Pilica+ nastąpią w 2025 roku (co nie wyklucza jednak możliwości przeprowadzenia testów już w 2024 roku).
W opublikowanym dziś komunikacie niestety nie podano, czy umowa związana z pozyskaniem wyrzutni i pocisków CAMM przewiduje jakiś transfer technologii do polskiego przemysłu związanych z ich produkcją i eksploatacją.
Zamówienie głównych elementów systemu Pilica+ to niewątpliwie krok milowy w budowie nowego polskiego wielowarstwowego systemu obrony powietrznej, bowiem 44 wyrzutnie iLauncher oznaczają w praktyce gotowość do użycia 352 pocisków rakietowych CAMM o zasięgu do 25 km. Również możliwość wykorzystania 132 jednostek ogniowych ZUR-23-2SP Jodek z pociskami przeciwlotniczymi Piorun to zdolność, z którą potencjalny agresor musi się liczyć. Warto zwrócić uwagę, że zawarte umowy przewidują stosunkowo krtókie terminy dostaw jak na skalę udzielonego zamówienia. Należy przy tym pamiętać, że Pilica+ to jedynie najniższa warstwa budowanego systemu obrony powietrznej. Dodatkowe zdolności zapewniają zestawy rakietowe pozyskiwane w ramach programów Narew oraz Wisła (Patriot) i jeszcze w tym roku w tych programach można spodziewać się zawarcia kolejnych kontraktów wykonawczych.
(TD)
